Hành hương Rome nhân dịp Năm Thánh - 10/2025

[joseph.luong]

Nhưng bên trong cũng có một lối để du khách có thể nhìn xuống dưới từ bên trong mái vòm. Và em cũng vào nơi đây để xem cho biết. Một cảm giác rất lạ khi nhìn thấy bên dưới VCTĐ từ bên trên mái vòm, và có thể nhìn thấy rõ bên trong mái vòm từ nơi đây.

Lối vào để lên mái vòm và cũng là lối vào nhìn xuống VCTĐ bên trong.
5OC00580 by Joseph luong, on Flickr

Trong nơi đây du khách có thể đi một vòng quanh mái vòm và nhìn xuống bên dưới. Vòng cung được bảo vệ bởi một hàng rào kẽm bên dưới và một lớp kính bên trên.

Đây là video clip ngắn em quay bên trong nhìn từ trần xuống dưới VCTĐ.
Michaelangelo dome inside by Joseph luong, on Flickr

Góc nhìn xuống Bàn thờ chính và Ngai toà Phê-rô ở phía sau.
5OC00586 by Joseph luong, on Flickr

5OC00587 by Joseph luong, on Flickr

Và nơi đây là điểm gần nhất để có thể nhìn thấy mái vòm rõ hơn.
5OC00588 by Joseph luong, on Flickr

5OC00590 by Joseph luong, on Flickr


Bao quanh tường cũng là những nghệ thuật khảm mosaic.
5OC00589 by Joseph luong, on Flickr

5OC00591 by Joseph luong, on Flickr


Trời đã về chiều, em lang thang ra trước quảng trường để chụp vài tấm buổi chiều. Năm nay đại lộ Hòa giải trước quảng trường đóng không cho xe vào nên có thể thoải mái đi bộ ra đây mà chụp ảnh nhìn vào quảng trường cùng VCTĐ.
5OC00599 by Joseph luong, on Flickr

5OC00603 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Ngày hôm nay dự định sẽ đi VCTĐ Thánh Phao-lô Ngoại Thành nhưng phải đổi kế hoạch. Hôm qua em tính đặt chỗ để qua Cửa Thánh thì không book được vì “inactive status”. Em đoán chắc có lẽ vì có event đặc biệt nào đó. Và cũng vì vậy mà hôm nay em sẽ đi VCTĐ Thánh Gioan Laterano và chỉ loanh quanh khu vực này.

Sau khi ăn sáng em bắt taxi đi thẳng đến nơi đây. Nơi đầu tiên em ghé là Scala Sancta - Cầu Thang Thánh.

Cầu Thang Thánh là một cầu thang cẩm thạch 28 bậc. Theo truyền thống thì đây chính là cầu thang ở dinh quan Philatô mà Thánh Helen, mẹ Hoàng đế Constantine, mang về từ Đất Thánh từ cuộc hành hương năm 327-328.

Đây chính là những bậc thang dẫn lên dinh tổng trấn Phongxiô Phi-la-tô (Pontius Pilate) tại Giêrusalem. Chúa Giêsu Kitô đã bước lên những bậc thang này nhiều lần trong ngày Ngài bị xét xử và chịu án tử hình.

Bậc thang này được dành tặng cho Giáo hội và suốt hơn 12 thế kỷ nằm trong Cung điện Laterano, như một thánh tích riêng của Giáo hoàng và không được công khai rộng rãi cho các tín hữu.

Phải đến cuối thế kỷ 16, vào thời Đức Giáo Hoàng Sixtus V thì mới có sự thay đổi. Vào năm 1589, Đức Giáo hoàng Sixtus V đã quyết định đưa Cầu Thang Thánh ra khỏi không gian riêng tư của cung điện và mở cửa hoàn toàn cho công chúng. Ngài muốn mọi tín hữu, dù là người nghèo khổ nhất hay khách hành hương phương xa, đều có cơ hội được quỳ gối trên những bậc đá thấm Máu Thánh Chúa để cầu nguyện và ăn ăn sám hối.
Và khi lên các bậc thang thì các tín hữu phải quỳ gối chứ không đi lên bằng chân.

Trải qua nhiều thế kỷ với hàng triệu tín hữu hành hương đã quỳ trên các bậc thang đã khiến các bậc thang cẩm thạch mòn đi rất nhiều. Để bảo vệ thánh tích này, vào năm 1724, toàn bộ cầu thang đều được bọc bằng gỗ. Trên các bậc thang gỗ người ta cũng chừa ra vài lỗ nhỏ lót kính và có thể nhìn thấy bậc cẩm thạch phía dưới. Đây cũng là những nơi mà truyền thống cho rằng còn dấu máu Chúa Giêsu sau khi chịu nhục hình.

Đến năm 2019, toàn bộ cầu thang gỗ đã được tháo dỡ và được thay mới. Trong thời gian đặc biệt này, cầu thang cẩm thạch nguyên bản đã lộ diện và khách hành hương đã có thể chiêm ngưỡng những bậc đá nguyên thủy trong một vài tháng ngắn ngủi năm 2019. Các bác có thể xem thêm ở đây: https://youtu.be/jJ1YyHIx9H8?si=CBI_bN5rwhfGDRXC

Bên dưới có những bức tượng tạc rất đẹp. Cao trên 2m và đặt trên bệ đúng cũng khá cao. Cả 3 bức tượng được tạc bởi Ignazio Jacometti vào năm 1852-1856. Ông cũng là người đã tạc ra bức tượng cẩm thạch trắng của Đức Giáo Hoàng Piô IX quỳ gối trước Nôi Chúa Giêsu ở trong VCTĐ Đức Bà Cả mà em viết ở phần trước.

Bộ ba tượng cẩm thạch của Jacometti dưới sảnh của Cầu Thang Thánh chính là hiện thân bằng đá của chuỗi sự kiện trong Cuộc Khổ Nạn Chúa Giêsu. Từ sự phản bội của Giu-đa, rồi chịu nhục hình, và sau đó là bị kết án bất công.

Il Bacio di Giuda - Nụ hôn của Giu-đa
Ngay lúc đó, Giu-đa tiến lại gần Đức Giêsu và nói: “Ráp-bi, xin chào Thầy!”, rồi hôn Người. Đức Giêsu bảo: “Này bạn, bạn đến đây làm gì thì cứ làm đi!” Bấy giờ họ tiến đến, tra tay bắt Đức Giêsu. (Mt 26:49-50)
5OC00611 by Joseph luong, on Flickr


Cristo alla colonna - Chúa Giê-su bị trói vào cột đá
Bấy giờ ông Phi-la-tô truyền đem Đức Giêsu đi và đánh đòn Người. (Ga 19:1)
5OC00617 by Joseph luong, on Flickr


​Ecce Homo - "Đây là Người"
Đức Giêsu bước ra ngoài, đầu đội vương miện gai, mình khoác áo choàng đỏ. Ông Phi-la-tô nói với họ: “Đây là Người!” (Ga 19:5)
5OC00613 by Joseph luong, on Flickr


Các bức tượng vừa là những bức nghệ thuật tô điểm cho sảnh thánh tích dưới này đồng thời vừa để giúp các tín hữu lắng đọng tâm hồn trước khi lên quỳ lên các Bậc Thang Thánh, nơi mà Chúa Giêsu đã bước qua trước khi chịu chết.

Lúc em đến thì Cầu Thang Thánh chật kín người. Mọi người xếp hàng lần lượt đến phiên mình thì bắt đầu quỳ lên. Có hàng quỳ lên chậm vì bên trên có tín hữu cầu nguyện rất lâu từng bậc. Cũng có hàng quỳ lên nhanh hơn. Em cũng lên và đến được hơn nửa đoạn thì nhân viên ở trên mới yêu cầu mọi người lên nhanh hơn vì rất đông tín hữu chờ đợi. Lần trước em đi thì chỉ có vài ba người nên rất thoải mái mà quỳ lên theo sức mình.

Và những có ai không thể quỳ lên thì cũng có thể đi lên cầu thang bên cạnh. Đây là cầu thang bên cạnh nhìn từ trên.
5OC00616 by Joseph luong, on Flickr


Lên trên bậc cầu thang này có thể thấy một nhà nguyện. Đây là nhà nguyện riêng của các vị Giáo hoàng thời trung cổ. Em cũng tính vào đây tham quan nhưng trước cửa chật kín người nên em đành bỏ qua. Em vào gift shop tìm mua một vài món quà kỷ niệm nơi đây.
5OC00614 by Joseph luong, on Flickr


Sau đó ra ngoài để đi đến điểm kế tiếp. Đây là cảnh em chụp sau khi ra ngoài. Lúc em vào thì bên trong đã bắt đầu đông. Nhưng lúc này hàng người xếp hàng đã dài ra đến ngoài sân.
5OC00618 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Nơi em ghé đến kế tiếp là Đại Vương Cung Thánh Đường Thánh Gioan Laterano. Đây là VCTĐ cổ nhất trong 4 Đại VCTĐ.
Từ góc chụp mặt tiền Scala Santa ở trên, chỉ cần xoay mình là thấy VCTĐ Gioan Lateranô. Chỉ ở bên kia đường.
5OC00619 by Joseph luong, on Flickr

Cũng phải qua security nhưng hàng ở đây rất ngắn nên chỉ mất 1 phút là xong.
5OC00620 by Joseph luong, on Flickr

5OC00622 by Joseph luong, on Flickr

Tên gọi "Laterano" của nơi đây bắt nguồn từ chính lịch sử mảnh đất nơi nó tọa lạc, vốn thuộc quyền sở hữu của dòng họ Lateranus, là một gia tộc quý tộc La Mã cổ đại vô cùng quyền lực. Nơi đây còn có khu dinh thự gọi là Cung điện Lateran (Lateran Palace).

Dưới thời hoàng đế Nero vào thế kỷ thứ nhất, do thành viên của gia tộc này tham gia vào một cuộc mưu phản chống lại hoàng đế nên toàn bộ dinh thự và khu đất rộng lớn của họ đã bị tịch thu. Nhưng cả vùng này vẫn được người ta giữ tên gọi là Lateran. Đến thời Hoàng đế Constantine, sau khi chịu rửa tội và theo đạo thì ông đã dâng tặng cung điện này cho ĐGH Miltiades đế làm nơi ở và làm nhà thờ chánh tòa giáo phận Roma.

Nhà thờ này là nơi đặt ngai tòa của Đức Giáo hoàng với tư cách là Giám mục Rome. Vì vậy tên gọi đầy đủ là Archbasilica of Saint John Lateran - Tổng Lãnh Vương Cung Thánh Đường Thánh Gioan Laterano

Nhà thờ được hoàn thành và cung hiến vào năm 324 bởi Giáo hoàng Sylvester I. Đây là nhà thờ chánh tòa đầu tiên của Rome, được cung hiến cho Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế - Christ The Saviour. Đến thế kỷ thứ X và thứ XII, các Giáo hoàng mới lần lượt nhận thêm Thánh Gioan Tẩy Giả (John the Baptist) và Thánh Gioan Tông Đồ (John the Evangelist) làm bổn mạng phụ của nhà thờ, từ đó mới có tên gọi phổ biến là Gioan Laterano như ngày nay.
Trong hơn một thiên niên kỷ (TK 4 - 14), Cung điện Laterano bên cạnh nhà thờ là nơi ở và làm việc chính thức của các Đức Giáo hoàng.
Tiếp tục dòng lịch sử thì vào năm 1309, ĐGH Clement V (người Pháp) dời tòa thánh sang Avignon (Pháp) do tình hình chính trị ở Rome bất ổn, xung đột giữa các phe quý tộc và áp lực từ vua Pháp. Trong hơn 60 năm, 7 đời Giáo hoàng tại vị ở Avignon chứ không ở Lateran.
Hệ quả là nơi đây bị hư hại lớn sau 2 lần cháy lớn và không người chăm sóc. Cung điện và nhà thờ gần như bị phá hủy hoàn toàn.
Năm 1377, khi ĐGH Gregory XI trở lại Lateran thì cung điện và nhà thờ đã đổ nát. Nên ngài đã đến Vatican vì nhỏ hơn và an toàn hơn. Dễ bảo vệ trước các phe phái bạo loạn ở Roma. Các vị GH kế vị sau đó mở rộng Dinh Tông Tòa (Apostolic Palace) và dần biến nơi này thành nơi ở chính như ta thấy ngày nay.

Tuy vậy VCTĐ Thánh Gioan Laterano vẫn là nhà thờ chánh tòa (cathedral) của Đức Giáo hoàng với tư cách Giám Mục Rôma (Bishop of Rome). Vatican là nơi ở và trung tâm điều hành Giáo hội Công giáo.

[joseph.luong]

Đây là ảnh em chụp toàn bộ phía trước của VCTĐ. Mặt tiền hoàn tất năm 1735 với các bức tượng cao 7m.
Hàng chữ Latin ghi: CLEMENS XII PONT MAX ANNO V CHRISTO SALVATORI IN HON SS IOAN BAPT ET EVANG

dịch sang tiếng Anh: Clemens XII, Supreme Pontiff, in the 5th year (of his pontificate), [to] Christ the Saviour, in honour of Saints John the Baptist and the Evangelist.

tiếng Việt: Clêmentê XII, Giáo hoàng tối cao, năm thứ 5 triều đại, dâng hiến cho Đức Kitô Cứu Thế, kính nhớ hai thánh Gioan: Gioan Tẩy Giả và Gioan Tông Đồ.

5OC00696-Pano by Joseph luong, on Flickr


Đứng giữa là tượng Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế. Hai bên tượng Chúa là hai Thánh Gioan. Bên tay phải Chúa là Gioan Tẩy Giả. Bên tay trái là Gioan Tông Đồ.
5OC00694 by Joseph luong, on Flickr

5OC00621 by Joseph luong, on Flickr


Nhìn xuống 2 cột giữa thì có ghi những hàng chữ Latin sau: SACROSANCTA LA TERANESIS ECCLESIA OMNIUM URBIS ET ORBIS ECCLESIARUM MATER ET CAPUT
Nghĩa là: The Most Holy Lateran Church, Mother and Head of all churches of the city and the World - Nhà thờ Laterano Chí Thánh là Mẹ và là Đầu của mọi nhà thờ trong thành phố và trên toàn thế giới.

5OC00695 by Joseph luong, on Flickr


Và từ tấm hình trên, cánh cửa bên cạnh sẽ dẫn vào Cửa Thánh của VCTĐ.
5OC00692 by Joseph luong, on Flickr

Cửa Thánh là cửa cuối cùng bên phải. Đây là nơi mở Cửa Thánh đầu tiên trong lịch sử vào Năm Thánh 1423 dưới thời ĐGH Martin V. Các tín hữu xếp hàng lần lượt bước qua Cửa Thánh.
Bên trên có 4 tấm bảng ghi 4 Năm Thánh mà Cửa Thánh đã mở.
Thời ĐGH Paul VI vào năm 1975. ĐGH John Paul II vào năm 1983-84 và 2000. Và gần nhất là ĐGH Francis năm 2015-2016.
5OC00624 by Joseph luong, on Flickr

Cửa Thánh nhìn từ bên trong. Cửa Thánh này được lắp vào nhân dịp Năm Thánh 2000. Cánh cửa mô tả cảnh Chúa Kitô bị đóng đinh trên thập giá, và dưới chân Người là Đức Maria đang bế Chúa Hài Đồng. Đây là biểu tượng của sự cứu chuộc và lòng thương xót.
Trên Cửa Thánh có ghi: CHRISTUS HERI HODIE SEMPER
Nghĩa là Christ, Yesterday, Today, Always - Đấng Kitô, hôm qua, hôm nay và muôn đời.
5OC00625 by Joseph luong, on Flickr

[tacunguma]

++++++++++ ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

[joseph.luong]

Điều thu hút ở VCTĐ này có lẽ là 12 bức tượng cẩm thạch trắng được đặt ở hai bên gian chính. Các bức tượng cao 4.5m, đặt trên bệ đứng cao 2m. Đây là tượng 11 vị Tông Đồ. Và tượng thứ 12 là Thánh Phêrô.
5OC00626 by Joseph luong, on Flickr

Thánh Simon Nhiệt Thành (để phân biệt với Simon Phê-rô). Ngài đi loan báo Tin Mừng tại Ai Cập, Ba Tư và Armenia. Chịu tử đạo bằng cách bị cưa đôi người theo chiều dọc. Vì vậy tượng Thánh Simon thường thêm chiếc cưa là khí cụ ngài chịu tử đạo.
5OC00628 by Joseph luong, on Flickr

Thánh Giuđa Tađêô Tông Đồ.
5OC00627 by Joseph luong, on Flickr

Thánh Matthew. Là người viết Tin Mừng Matthew nên tượng được tạc ngài cầm Kinh Thánh. Một chi tiết cũng rất thú vị đó là túi tiền ở dưới chân. Lý do là vì Thánh Matthew trước khi được Chúa gọi làm nghề thu thuế ở Carphanaum.
5OC00632 by Joseph luong, on Flickr

Tháng Giacôbê Tiền
5OC00649 by Joseph luong, on Flickr

Một góc chụp xa cho thấy các tượng Tông Đồ ở gian giữa của VCTĐ.
5OC00638 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Trần nhà gian giữa được hoàn thành vào thế kỷ 16, làm bằng gỗ chạm trổ mạ vàng. Trên trần mang huy hiệu của 2 vị Giáo hoàng đã khởi xướng và hoàn thiện công trình vào thế kỷ 16 (ĐGH Piô IV & ĐGH Piô V), cùng với huy hiệu của vị Giáo hoàng trong đợt trùng tu lớn ở thế kỷ 17 (ĐGH Urbanô VIII).

5OC00637 by Joseph luong, on Flickr


5OC00637-Pano by Joseph luong, on Flickr


5OC00635 by Joseph luong, on Flickr


5OC00633 by Joseph luong, on Flickr


5OC00634 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Lên đến gần bàn thờ Giáo hoàng thì sẽ thấy 2 cột trụ của Giáo hội. Bên trái là Thánh Phêrô và bên phải là Thánh Phaolô.

5OC00639-Pano by Joseph luong, on Flickr

5OC00643 by Joseph luong, on Flickr

5OC00641 by Joseph luong, on Flickr


Trên trần là hình ảnh Chúa Giêsu.
5OC00647 by Joseph luong, on Flickr

Phía trên Bàn thờ Giáo hoàng là một mái che. Và ở tầng trên của cấu trúc này, bên sau khung lưới bảo vệ, là nơi đặt hai Hòm thánh tích tạc hình chân dung Thánh Phêrô và Thánh Phaolô. Theo truyền thống, đây là nơi lưu giữ Thánh cốt (hộp sọ) của hai vị Tông đồ cột trụ của Giáo hội.
5OC00639 by Joseph luong, on Flickr


5OC00644-Pano by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Góc chụp từ bên trái nhìn bàn thờ chính và hai hòm thánh tích bên trên.

5OC00657 by Joseph luong, on Flickr


Ở dưới bàn thờ, nơi confessio là mộ ĐGH Martin V. Ngài là vị Giáo hoàng đã tái thiết VCTĐ Gioan Lateran sau gần một thế kỷ bỏ hoang và có nguy cơ sụp đổ hoàn toàn. Vì vậy, sau khi qua đời thì ĐGH Martin V đã được an táng ngay tại dưới bàn thờ.

Dưới đây cũng có rất nhiều tiền từ các quốc gia. Các đồng tiền này sẽ được thu gom và quyên cho quỹ bác ái Caritas, một tổ chức bác ái Công giáo giúp đỡ người nghèo, bếp ăn từ thiện, nhà tạm trú, hỗ trợ gia đình khó khăn…
Nói về việc thảy đồng tiền xuống nơi đây thì không ai rõ có từ khi nào. Và điều em thấy là chỉ có ở nơi đây chứ không xảy ra ở 3 Đại VCTĐ kia. Một số nguồn cho rằng tục lệ này có thể liên quan đến nghi thức xưa gọi là Possessio. Đây là nghi thức tân Giáo Hoàng chính thức nhận Nhà thờ Chính tòa Laterano. Trong một phần của nghi thức, vị tân Giáo hoàng sẽ ngồi trên ghế biểu tượng, rồi ném tiền vàng và bạc cho dân chúng. Ngài sẽ hô vang lời thánh Phêrô đã nói trong sách Công vụ Tông Đồ: ““Vàng bạc thì tôi không có; nhưng cái tôi có, tôi cho anh đây” (Cv 3:6). Đây là biểu tượng của sự quảng đại, khiêm nhường và bác ái của vị mục tử mới.
Việc ném tiền xuống đây là một thực hành theo lòng đạo đức bình dân của tín hữu (như thắp nến, dâng hoa). Tuy việc làm ngày nay nhìn bên ngoài như một cử chỉ mê tín (thảy tiền cầu may, cầu tài lộc, vv), nhưng việc làm sẽ không sai phạm nếu thực hiện với lòng tôn kính, lời tạ ơn và ý chỉ bác ái, thay vì mang tâm thức mê tín hoặc coi đó là “phép lạ” hay cách để cầu xin điều thế tục.
5OC00651 by Joseph luong, on Flickr

5OC00650 by Joseph luong, on Flickr



Ở gian trái của VCTĐ là Nhà Tạm (nơi lưu giữ Mình Thánh Chúa), và ở trên Nhà Tạm là một thánh tích nữa, đó là một miếng gỗ mà truyền thống cho rằng chính là cái bàn mà Chúa Giêsu và các Tông Đồ dùng trong Bữa Tiệc Ly.

5OC00688 by Joseph luong, on Flickr

5OC00660 by Joseph luong, on Flickr

5OC00661 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Phía cuối VCTĐ là một chiếc Ngai tòa (Cathedra) được chế tác từ cẩm thạch trắng và khảm đá quý tinh xảo. Đây chính là biểu tượng quyền bính của Giám mục Rôma - Bishop of Rome. Ngai tòa này đại diện cho quyền giáo huấn tối cao của Đức Giáo hoàng, là người kế vị Thánh Phêrô, thủ lãnh Giáo hội và là đại diện Chúa Kitô tại trần thế.

​Bao phủ phía trên Ngai tòa là một vòm cung khảm đá rực rỡ ánh vàng từ thế kỷ 13. Bức tranh khảm mô tả Chúa Kitô Đấng Cứu Thế đang ngự trị giữa các Thánh Tông đồ và các vị Thánh.

5OC00687 by Joseph luong, on Flickr


5OC00670-HDR by Joseph luong, on Flickr


5OC00666-Pano by Joseph luong, on Flickr


Em kết thúc cuộc thăm viếng ngôi Đại VCTĐ Gioan Lateranô này với một clip ngắn em quay.
Clip: St. John Lateran by Joseph luong, on Flickr