Hành hương Rome nhân dịp Năm Thánh - 10/2025

[joseph.luong]

Nhờ bác Văn Khoa em mới có cơ hội tìm hiểu thêm về các kiệt tác ở các VBT, nhất là Vatican. VBT Vatican quá rộng lớn. Các stanza trong VBT em cũng chưa có cơ hội ghé đến, không biết vì họ đóng trong chuyến em ghé hay vì em không tìm ra. Nếu bác còn các tác phẩm nào hay xin mời bác up lên cho em và các bác cùng xem.

[joseph.luong]

Sáng thứ 4. Cuộc tiếp kiến chung với GH Leo bắt đầu 9h sáng. Security mở cổng khoảng 7h30. Rome đi trước Toronto 6 tiếng. Như vậy em phải đi ra xếp hàng lúc 1h30 sáng giờ Toronto. Rất mệt. Trái múi giờ, uể oải, nên 7h sáng em ra tiệm McDonalds cách hotel vài chục mét làm 1 bữa ăn sáng với ly cà phê espesso để mong tỉnh ngủ. Ngồi một lát nhìn ra đường thì thấy dòng người ngày càng đông. Họ đi bộ về phía quảng trường. Họ nhanh nhẹn, tươi tỉnh trong khi em thì đờ đẫn, nhất là sau một ngày dài hôm qua chỉ có đứng và xếp hàng. Nghĩ đến cảnh chen lấn (và đông hơn 10 năm trước) nên hai vợ chồng quyết định về lại hot el chợp mắt thêm một lát để lấy sức vì sẽ còn ghé nhiều nơi trong ngày.

9 giờ sáng nằm trong hotel thì lâu lâu lại nghe tiếng hò reo vọng từ quảng trường. Em đoán chắc xe chở GH Leo đã bắt đầu chạy quảng trường gặp các tín hữu. Muốn tận mắt thấy Giáo Hoàng Leo thì đây là cơ hội tốt và cũng là lý do em lấy vé General Audience này. Nhưng đã trễ như thế này thì chắc chỉ mong có hy vọng đứng ngoài hàng rào và nhìn về quảng trường từ xa. Em đi bộ ra chỗ vòng cung quảng trường nhưng đã quá đông. Cảnh sát ngăn không cho vào và họ bảo đi về hướng đại lộ Hòa Giải - Via della Conciliazione, là con đường dài hướng về quảng trường.

Em thì nghĩ trong bụng đi ra xa như vậy thì đâu còn thấy được gì nữa. Nhưng thôi kệ cứ đi ra xem như thế nào. Thật không ngờ là lúc này xe popemobile chở GH Leo từ hướng quảng trường chạy đến. Điều đặc biệt nữa là dưới đoạn đường này rất ít người. Xe chạy thêm vài chục mét qua nơi em đứng thì quay đầu lại để về quảng trường, và như vậy em đã được thấy vị tân GH Leo XIV đến 2 lần.


5OC00091 by Joseph luong, on Flickr

5OC00084 by Joseph luong, on Flickr

Và em cũng quay 1 clip ngắn khi GH Leo XIV chạy ngang qua.
Papa Leo XIV by Joseph luong, on Flickr


Đây là bản đồ em lấy từ google maps. Các bác thấy những hàng ghế ngồi chỉ ra đến gần trụ đài ở giữa quảng trường. Sau đó hình như là dành cho chỗ đứng. Nhưng lần này xe GH Leo chạy ra khỏi quảng trường và hướng về Via della Conciliazione theo hướng mũi tên xanh em vẽ trên bản đồ. Em nghĩ có lẽ vì năm Thánh - Jubilee Year, nên họ đã kéo dài ra đại lộ Hoà Giải một chút chứ bình thường thì chỉ ở trong quảng trường mà thôi. Và lời cầu nguyện buổi sáng cũng đã được Chúa đáp lời ngay. Vừa bước ra là gặp được GH Leo XIV.
Screenshot 2026-03-22 at 9.00.23 AM by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Buổi tiếp kiến này làm em nhớ đến chuyến đi 2015 của em. Lúc này em đi mang theo máy crop Sony a58 & 2 kit lens: 18-55mm và 55-200mm. Lúc đó còn mang theo cái smartphone mới mua để lưu các thông tin.
Hình ảnh và video từ smart phone 10 năm trước. Tưởng là đã mất nhưng không ngờ trên google photos vẫn còn giữ lại.

Cảnh dòng người đứng chen chút đợi qua security để vào quảng trường. Đây là chưa phải Năm Thánh. Nên khi nghĩ đến việc phải xếp hàng kiểu này trong Năm Thánh làm em phải suy nghĩ lại và về lại hotel chứ không ra xếp hàng nữa.
2015 General Audience by Joseph luong, on Flickr

1 video clip quay cảnh ở quảng trường khi mọi người chờ đến giờ bắt đầu.
2015 General Audience with Pope Francis by Joseph luong, on Flickr

Lúc này em mang sony và 55-200mm vì nghĩ cần chụp xa. Và cũng đã chụp được 1 tấm Giáo Hoàng Francis khi ngài bắt đầu đi vòng quảng trường gặp gỡ mọi người.
DSC09922 by Joseph luong, on Flickr

Lần đó sau khi cuộc tiếp kiến kết thúc thì em nán lại. Vì lúc đó em ngồi ngay chỗ trên và biết là xe GH sẽ đi ra lại hướng đó mà về. Đúng như dự đoán, sau chừng 20 phút thì GH Francis lên popemobile và về. Đây là video clip em quay từ smartphone. Công nghệ video của smartphone đã tiến rất xa sau 10 năm.
Video clip.
2015 Papa Francis by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Trong khi cuộc tiếp kiến chung diễn ra thì em bắt taxi để đi đến điểm kế tiếp Đó là nhà thờ Santa Maria della Scala cũng là nơi an nghỉ của cố Hồng Y Phan-xi-cô Xavie Nguyễn Văn Thuận.

Nhà thờ nằm trong khu Trastevere với những con hẻm nhỏ lát đá. Xe taxi không thể vào trong. Họ dừng ở một plaza ngoài đường lớn và em đi bộ vào các ngõ hẻm để vào trong. Trong đây yên tĩnh khác xa với sự ồn ào náo nhịp ở quảng trường Phêrô nơi em xuất phát. Mặt tiền nhà thờ khá đơn giản. Nếu không tìm hiểu trước thì em cũng không biết là đã đến nhà thờ. Nhà thờ này không phải điểm hành hương nổi trội nên chỉ mở cửa từ 10am-1pm, và 4-7pm. Vì vậy, sẵn lúc vừa thấy mặt GH Leo xong thì em bắt taxi để đến đây trước.

5OC00110 by Joseph luong, on Flickr

5OC00112 by Joseph luong, on Flickr

5OC00114-Pano by Joseph luong, on Flickr


Nhà thờ Santa Maria della Scala được xây cất từ những năm 1593-1610. Tiếng Việt là nhà thờ Đức Mẹ Cầu Thang. Theo truyền thống thì nơi đây ngày xưa có bức ảnh Đức Mẹ ở một ngôi nhà kế bên. Bà chủ nhà khi mang thai đã cầu nguyện trước bức ảnh đó và đứa con dị dạng trong bụng đã được chữa lành. Vì ban đầu ảnh Đức Mẹ đặt ở chân cầu thang nên được gọi là Đức Mẹ Cầu Thang. Khi nhà thờ kế bên được xây lên thì bà mang bức ảnh đó tặng nhà thờ. Vì vậy nhà thờ mang tên Đức Mẹ Cầu Thang.

Trái ngược với sự đơn giản bên ngoài thì bên trong được trang trí rất đẹp.
5OC00132-HDR by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Đối với người Công giáo Việt Nam, thì nơi đây cũng chính là nơi an nghỉ của Hồng Y Phan-xi-cô Xa-vi-ê Nguyễn Văn Thuận. Cuộc đời HY Thuận gắn liền với tác phẩm nổi tiếng Đường Hy Vọng được viết khi còn ở trong tù.

Như em có đề cập thì nơi đây cũng là nơi an nghỉ của Đức Hồng Y Thuận. Mộ phần của ngài nằm ở gian đầu tiên bên phải nhà thờ.

Năm 1975 lúc ấy là Giám mục giáo phận Nha Trang, ngài được bổ nhiệm là Tổng Giám Mục phó Sài Gòn. Chỉ vài tháng sau khi nhận chức, ngài bị bắt và đã đi tù tổng cộng 13 năm, trong đó có đến 9 năm biệt giam.

Khi bị giam ở Nha Trang, ĐHY Thuận đã nhờ 1 cậu bé giúp lễ nhắn bà mẹ mua cho mấy tờ bloc lịch cũ. Và mỗi ngày, ngài viết 1 đoạn ngắn sau tờ lịch và đưa cho cậu bé đem về nhà. Tối đến thì các anh chị em trong nhà chép ra lại vào với. 1 tháng rưỡi sau thì ngài đã viết được 1001 câu mà sau này được đóng thành sách Đường Hy Vọng. Cuốn sách này đã được dịch ra nhiều thứ tiếng. Hiện nay trên web vẫn có các file pdf Đường Hy Vọng. Các bác nếu muốn đọc cứ google là ra ngay.

Năm 1991, ĐHY Thuận sang Ý chữa bệnh và sau đó không được phép nhập cảnh trở lại VN. Từ đó ngày bắt đầu sống tại Rome. Đến năm 94, ngài bắt đầu làm việc tại Hội đồng Giáo hoàng về Công lý và Hoà bình. Ngài trở thành Chủ tịch Hội đồng và năm 1998.

Năm 2000 cũng là một sự kiện đặc biệt. ĐHY Thuận được GH Gioan Phaolô II mời giảng tĩnh tâm cho Giáo triều Roma vào dịp Năm Thánh 2000. Những bài giảng này sau đó được in thành sách. Tựa là Chứng Nhân Hy Vọng. Các bác có thể google tìm đọc. Trên Youtube cũng có bản thu âm do chính HY Thuận đọc giảng lại bằng tiếng Việt. Các bác có thể tìm nghe trên Youtube.

Năm 2001, ngài được vinh thăng Hồng Y và nhận nhà thờ hiệu tòa (cardinal titular church) Santa Maria della Scala.

Ngài qua đời năm 2002 sau 49 năm linh mục, 35 năm giám mục và 1 năm rưỡi làm hồng y. Mười năm sau ngài được cải táng về nhà thờ hiệu tòa của ngài. Vì vậy thỉnh thoảng vẫn hay thấy vài người VN, hoặc nhóm hành hương VN ghé vào đây.

Năm 2017, ĐGH Francis đã ký sắc lệnh công nhận ngài là Đấng Đáng Kính (Venerable). Đây là giai đoạn thứ hai trong bốn bước của tiến trình phong Thánh: Tôi tớ Chúa - Đấng Đáng Kính - Chân Phước - Hiển Thánh (Servant of God - Venerable - Blessed - Saint).

Các bác có thể đọc thêm tiểu sử cuộc đời ngài ở đây: https://www.tgpsaigon.net/bai-viet/c...928-2002-37951

Hoặc xem Youtube các video về cuộc đời ngài:
Tiếng Anh - https://youtu.be/2PyycRUQhRg?si=0KF5rQtWqLxPPw5d
Tiếng Việt - https://youtu.be/1rDJQk54TDE?si=SfzJ_BToIRzn9-7N


5OC00135-HDR by Joseph luong, on Flickr

5OC00123 by Joseph luong, on Flickr

5OC00120 by Joseph luong, on Flickr

5OC00121 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Ngoài mộ của Hồng y Thuận thì nhà thờ này còn có một thánh tích (relic) của một vị Thánh nữ. Đó là Thánh Tê-rê-sa Avila. Thánh tích này đã được lưu giữ tại ngôi nhà thờ này từ năm 1617.

Nhà thờ này được GH Clement VIII trao cho dòng tu Cát Minh Chân Trần coi sóc từ khi khởi công xây dựng. Dòng Cát Minh Chân Trần - Discalded Carmelites được sáng lập bởi Thánh Tê-rê-sa Ávila (dòng nữ năm 1562) và Thánh Gioan Thánh Giá (dòng nam năm 1568). Vì vậy sau khi hoàn thành nhà thờ thì một thánh tích của Thánh nữ Tê-rê-sa được đưa về đây lưu giữ.

Thánh tích là bàn chân của Thánh Tê-rê-sa Avila. Được lưu giữ trong một nhà nguyện bên trái Cung Thánh.

Em cũng mới biết đến điều này khi tìm hiểu thông tin. 10 năm trước thông tin trên mạng không có nhiều và đầy đủ như bây giờ. Tìm hiểu thêm thì biết là nhà nguyện này đóng mở tùy thời điểm. Nên lúc đến em cũng không biết có thể viếng thánh tích hay không.

Em đi lên gần Cung Thánh, và ở bên trái đặt một cây đàn organ mà vừa lúc ấy có một anh đang bắt đầu ngồi vào và tập đàn. Thấy sát bên trong có một ô cửa nên em đoán chắc là vào đó. Em ra dấu hỏi anh ta có vào được không. Anh gật đầu. Thế là em bước qua khung cửa và vào đến nhà nguyện. Nhà nguyện chẳng có ai. Chỉ có 2 vợ chồng nên tha hồ cầu nguyện và đến thật gần để ngắm thánh tích.

5OC00127-HDR by Joseph luong, on Flickr

Lối vào nhà nguyện lưu thánh tích.
5OC00174 by Joseph luong, on Flickr

5OC00171 by Joseph luong, on Flickr

5OC00172 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Như em nói ban đầu, nhà thờ có tên Đức Mẹ Cầu Thang vì liên quan đến bức ảnh Đức Mẹ được treo dưới chân cầu thang. Một phép lạ đã xảy ra. Và bức ảnh Đức Mẹ Cầu Thang vẫn còn giữ ở nhà thờ cho đến ngày nay.
5OC00147-HDR by Joseph luong, on Flickr

Nơi đây trước cung thánh cũng có 1 bức tượng Đức Mẹ và Hài Nhi Giêsu rất đẹp. Ngay bên trái trước cung thánh.
5OC00128-HDR by Joseph luong, on Flickr

5OC00170-HDR by Joseph luong, on Flickr

5OC00158-HDR by Joseph luong, on Flickr


5OC00186 by Joseph luong, on Flickr

Mái vòm nhà thờ.
5OC00175-HDR by Joseph luong, on Flickr

Và đây là tấm cuối cùng em chụp ở đây với góc nhìn về cuối nhà thờ.
Rời nhà thờ Đức Mẹ Cầu Thang, em đi bộ ra đường lớn đến trạm taxi để đi đến địa điểm kế. Đó là Đại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả.
5OC00180-HDR by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Em đi bộ ra đường lớn đến trạm taxi đón xe đi đến địa điểm kế. Đó là Đại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả.

Có bốn Đại Vương Cung Thánh Đường (Major Basilica) trên thế giới, và cả bốn đều nằm tại Rome. Bốn Đại Vương Cung Thánh Đường này là: Thánh Phêrô, Thánh Phaolô Ngoại Thành, Thánh Gioan Laterano và Đức Bà Cả.

Tiếng Ý là Santa Maria Maggiore. Tiếng Anh là Saint Mary Major.

Ngôi thánh đường ngày nay được khởi công xây dựng từ năm 432 bởi Giáo Hoàng Celestine I để tôn vinh tước hiệu Mẹ Maria là Mẹ Thiên Chúa - Theotokos của công đồng Ê-phê-xô/ Ephesus năm 431.

GH Sixtus III (kế vị GH Celestine I) thánh hiến ngôi thánh đường vào ngày 5 tháng 8 năm 434. Vào thế kỷ 16 thì có thêm 2 nhà nguyện lớn được xây thêm.

VCTĐ Đức Bà Cả nằm trên đỉnh đồi cao nhất ở Rome.

Và đây là tấm em chụp pano. Có lẽ vì chụp nhanh, không canh kỹ nên lúc ghép lại nó méo mó lạ. Trong hình, bên trái nơi lều màu trắng và lá cờ Vatican là security. Vì em đến đang giờ trưa nên cũng đông tín hữu hành hương. Nhưng cũng không đông bằng ở Vatican. Xếp hàng qua security chỉ mất vài phút. Vừa qua security là chuẩn bị bước qua Cửa Thánh.
Cửa Thánh là cửa đầu tiên bên trái. Zoom vào các bác sẽ thấy mọi người đang xếp hàng chờ bước qua Cửa Thánh.
5OC00360-Pano by Joseph luong, on Flickr


Cửa Thánh và Năm Thánh đi đôi với nhau.
Truyền thống cử hành Năm Thánh có từ năm 1300 vào thời Đức Giáo hoàng Bonifacio VIII. Trong Năm Thánh đầu tiên đó, Đức Giáo hoàng đã cho phép các tín hữu hành hương từ khắp nơi đến Roma, bước qua Cửa Thánh của các Đền thờ được ơn toàn xá, nghĩa là được ơn tha tội và ân sủng Chúa.

Các cánh cửa mang tính biểu tượng lớn. Cửa tượng trưng cho lối đi, từ tội lỗi đến cứu chuộc, từ chết đến sống, từ bất tín đến đức tin. Chúa Giêsu đã tả mình là Cửa. Chúng ta qua Chúa Kitô để đến với Cha. Cửa là đường đến với ơn cứu độ, vì khi đi qua cửa là chúng ta bước qua thế giới này để vào sự hiện hữu của Thiên Chúa. Và bước qua Cửa Thánh thì người tín hữu sẽ được nhận lãnh một ơn toàn xá.

Các bác có thể tìm hiểu thêm về Cửa Thánh qua bài viết “Cửa Thánh: Nguồn gốc, lịch sử, ý nghĩa và việc mở Cửa Thánh trên trang web của Tổng Giáo phận Sài Gòn.”
https://tgpsaigon.net/bai-viet/cua-t...ua-thanh-76621



5OC00187 by Joseph luong, on Flickr

Trên Cửa Thánh có dòng chữ ghi lại Giáo Hoàng Francis đã mở Cửa Thánh này trong Năm Thánh Lòng Thương Xót 2015.
5OC00189 by Joseph luong, on Flickr


Cửa Thánh của VCTĐ Đức Bà Cả nằm bên trái. Cửa bằng đồng này “mới”, được chế tác nhân dịp Năm Thánh 2000 thay cho cửa cũ. Tâm điểm của cánh cửa là chính là phù điêu Đức Mẹ Maria bên cửa trái và Chúa Giêsu Phục Sinh bên cửa phải. Đức Mẹ được mô tả chỉ tay về Chúa Giêsu Phục Sinh, nhấn mạnh vai trò của Mẹ là người dẫn đưa nhân loại đến với Con Mẹ là Đức Chúa Giêsu. Hình ảnh này tôn vinh Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa (theotokos), được Công đồng Ê-phê-xô (431) tuyên xưng, và cũng là Đấng Bảo Trợ của dân Roma.

Trên Đức Mẹ có hàng chữ Latin MATER DEI - nghĩa là Mẹ Thiên Chúa.
Còn bên cửa phải thì có hàng chữ MATER ECCLESIAE - Mẹ Giáo Hội. Vì vai trò người dẫn dắt các tín hữu đến với Chúa Giêsu trong hành trình hoán cải và lãnh nhận ơn Toàn xá.
5OC00190-S-Standard by Joseph luong, on Flickr

5OC00191 by Joseph luong, on Flickr

5OC00337-HDR by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Đi qua Cửa Thánh thì lại bắt gặp một hàng dài. Và chỉ có bên trái mới có hàng dài này. Lý do là vì người ta xếp hàng để đi viếng mộ của cố GH Phan-xi-cô, vừa mới qua đời vào ngày 21 tháng 4 năm 2025.

GH Phan-xi-cô là vị Giáo hoàng đầu tiên trong vòng 100 năm qua được an táng ngoài Vatican. Các GH tiền nhiệm như Thánh GH Gioan Phaolô II, GH Benedict XVI đều được an táng trong Vatican. Nhưng GH Phan-xi-cô có lòng yêu mến Đức Mẹ và đặc biệt đã đến đây viếng ảnh Đức Mẹ Salus Populi Romani trước và sau mỗi chuyến đi tông du của ngài. Tổng cộng ngài đã đến đây hơn trăm lần trong triều đại giáo hoàng của ngài. GH Phan-xi-cô đã muốn được chôn cất đây trong di thư của ngài.

Chỉ mới 6 tháng kể từ khi GH Phan-xi-cô được Chúa gọi về và vì đó luôn luôn vẫn có dòng người xếp hàng để đi qua và viếng mộ ngài.

Chỉ có một tấm bia ghi tên FRANCISCVS. Là tên Latin cho Francis. Trên tường là hình Thánh giá với hình ảnh Chúa Kitô là Vị Mục Tử Nhân Lành. Chúa Giêsu trong dáng vẻ một người chăn cừu, đang vác trên vai một con chiên lạc. Điều này thể hiện sứ mạng của Giáo hội là đi tìm kiếm và cứu chữa những linh hồn lầm lạc. Đây là thiết kế Thánh giá đeo ngực (Pectoral Cross) mà GH Francis đã đeo từ khi còn là Tổng Giám mục Buenos Aires (Argentina). Sau khi được bầu làm Giáo hoàng vào năm 2013, ngài đã từ chối chiếc thánh giá bằng vàng đúc riêng cho Tân Giáo hoàng để tiếp tục sử dụng chiếc thánh giá cũ này như một biểu tượng của sự khó nghèo và khiêm nhường.

5OC00194 by Joseph luong, on Flickr

5OC00203 by Joseph luong, on Flickr

5OC00205 by Joseph luong, on Flickr

5OC00206 by Joseph luong, on Flickr

5OC00208 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

Khi xếp hàng bên trái để viếng mộ GH Francis, thì chúng ta sẽ gặp một bức tượng thật đẹp. Lần trước đến đây em đã ngồi nghỉ ở cột trụ đối diện và nhìn ngắm bức tượng này thật lâu. Lúc đó cũng chẳng biết gì về bức tượng này.

Tượng có tên Regina Pacis. Tiếng Anh là Mary, Queen of Peace. Tiếng Việt là Nữ Vương Hoà Bình hay Đức Bà Hòa Bình.

Năm 1918, trong khi chiến tranh đang tàn phá châu Âu, Giáo hoàng Benedict XV đã đặt làm bức tượng này như một lời khẩn cầu tha thiết dâng lên Đức Mẹ để xin hòa bình cho thế giới. Bức tượng được hoàn thành và được GH Benedict XV làm phép vào ngày 4 tháng 8 năm 1918.
Tượng được tạc bởi điêu khắc gia Guido Galli. Đức Mẹ được tạc trong tư thế ngồi trên ngai vàng. Cánh tay phải của bà bế Chúa Hài Đồng, trong khi bàn tay trái giơ lên cao một cách uy nghiêm nhưng nhẹ nhàng như đang ra lệnh: "Dừng lại" (Stops), ám chỉ việc chấm dứt chiến tranh. Chúa Hài Đồng trên tay Đức Mẹ đang cầm một nhành oliu là biểu tượng của hòa bình.
Dưới chân bức tượng được khắc bằng tiếng Latin:
BENEDICTVS XV PONT MAX: AD PACEM OMNIVM GENTIVM AVGSTAE DEI MATRIS AVSPICIOREVOCANDAM IN AEDE MARIANA PRINCIPE ORBIS CATHOLICI PIETATI PROPOSVIT ANNO MDCCCCXVIII
Dịch sang tiếng Việt:
Đức Giáo hoàng Biển Đức XV: Với mong ước tái lập hòa bình cho muôn dân. Dưới sự lân tuất bảo trợ của Thánh Mẫu Thiên Chúa uy quyền, Đã đặt tượng này tại Đền thờ Thánh Mẫu đệ nhất của thế giới Công giáo để đoàn tín hữu thành tâm kính viếng. Năm 1918.

5OC00196 by Joseph luong, on Flickr

5OC00198 by Joseph luong, on Flickr