Hành hương Rome nhân dịp Năm Thánh - 10/2025

[joseph.luong]

Điểm ấn tượng kể tiếp mà em bỏ qua lần trước. Đó là Room of Constantine được đặt tên theo Hoàng đế Constantine, là vị Hoàng đế đầu tiên chính thức công nhận Kitô giáo. Các bức bích họa fresco ở trong phòng kể về cuộc đời ông và sự chiến thắng của Kitô giáo trước đa thần giáo La Mã.
Ban đầu căn phòng này do Raphael thiết kế vẽ, nhưng đang tiếc danh họa lừng danh thời Phục Hưng này đã mất khi mới vừa 37 tuổi. Các học trò của ông đã tiếp tục vẽ và hoàn thiện dựa trên bản vẽ của thầy mình.

Căn phòng có 4 tác phẩm khổng lồ bao quanh các bức tường:
- Thị kiến Thánh giá (The Vision of the Cross): Tái hiện cảnh Constantine nhìn thấy một cây thánh giá trên trời với dòng chữ "Bằng dấu hiệu này, ngươi sẽ chiến thắng".
- Trận chiến cầu Milvian (The Battle of Milvian Bridge): Một cảnh chiến đấu cực kỳ sống động và hỗn loạn, nơi quân đội của Constantine đánh bại Maxentius. Sau đó Constantine đã ban bố Sắc lệnh Milan (313), chấm dứt việc đàn áp và cho phép Kitô giáo hoạt động công khai.
- Lễ rửa tội của Constantine (The Baptism of Constantine): Cảnh Hoàng đế quỳ gối nhận bí tích rửa tội từ Giáo hoàng Sylvester I.
- Dâng hiến thành Rome (The Donation of Rome): Tái hiện sự kiện (về sau được chứng minh là giả) khi Constantine trao quyền lực trần thế cho Giáo hoàng.

4 bức fresco này rất lớn. Mỗi fresco là một bức tường. Chiều dài mỗi bức tường từ 10-12 mét. Chiều cao từ 5-6 mét.
Em chỉ chụp một bức The Donation of Rome trong 4 bức tường. Đọc trong bản thông tin nơi đây cho biết bức tranh vẽ ngôi đền thờ ban đầu của VCTĐ Thánh Phê-rô ngày nay.
Trời tối. Căn phòng cũng tối. Em chụp @ F2.8 mà ISO vẫn nhảy lên đến 10 000.
5OC00073 by Joseph luong, on Flickr

5OC00074 by Joseph luong, on Flickr

5OC00075 by Joseph luong, on Flickr

5OC00075 by Joseph luong, on Flickr

5OC00077 by Joseph luong, on Flickr

[joseph.luong]

5OC00078 by Joseph luong, on Flickr


Ngước lên trần nhà thì thấy một fresco khác nữa. Tên của bức họa này là Sự chiến thắng của Kitô giáo - Triumph of the Christian Religion.
Trần nhà không phải do Raphael hay học trò ông vẽ vào thời đó. Nó được hoàn thành muộn hơn nhiều (thế kỷ 16) bởi Tommaso Laureti. thay thế các thần tượng La Mã cổ đại bằng cây thánh giá Chúa Giêsu.
Bức tượng nằm dưới đất theo em tìm hiểu là tượng thần Apollo. Trong thời kỳ La Mã cổ đại, Apollo là một trong những vị thần quan trọng nhất, đại diện cho ánh sáng, chân lý và nghệ thuật. Trong khi Apollo đại diện cho ánh sáng của mặt trời hữu hình, thì cây thánh giá đại diện cho "Ánh sáng của Thế gian". Chúa Giêsu đã đến thế gian và đã chiến thắng tất cả. Người là "Chúa các chúa, Vua các vua" (Kh 17:14), và như Chúa Giêsu đã nói: ""Tôi là ánh sáng thế gian. Ai theo tôi, sẽ không phải đi trong bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống." (Ga 8:12)

5OC00079 by Joseph luong, on Flickr

Ra khỏi phòng Constantine thì em đi qua các phòng trưng bày khác. Không nhớ đã đi qua bao nhiêu phòng và đã xem bao nhiêu thể loại khác nhau. Nhưng lúc đó vừa mệt, vừa tối, và biết là sắp đóng cửa nên em đi nhanh để đến nơi mình muốn xem nhất. Và cuối cùng thì em cũng đã đến nhà nguyện Sistine - Sistine Chapel. Nơi đây có 2 tác phẩm nổi tiếng. Đó là 2 bích hoạ của Michelangelo: Trần nhà nguyện Sistine và Cuộc Phán Xét Cuối Cùng (hay Phán Xét Chung) - The Last Judgement. 2 kiệt tác này được Michelangelo vẽ cách nhau khoảng 25 năm. Trần nhà nguyện Sistine hoàn thành khi ông 33 tuổi, và 25 năm sau thì ông bắt đầu vẽ bức The Last Judgement.

Em không chụp ảnh nơi đây vì 2 lý do. Thứ nhất là lúc vào thấy có tấm bảng ghi không chụp ảnh. Thứ 2 là cho dù muốn chụp cũng không được vì khi em đến thì trời đã tối. Ánh sáng duy nhất là từ các bóng đèn nhà nguyện. Và chỉ là bóng đèn thường chứ không phải loại bóng sáng như spotlight hay floodlight nên các bức hoạ tối om. Chụp cũng không ra. Và vì vậy em khuyên nếu bác nào muốn xem 2 tuyệt tác này thì book vé tour đặc biệt lúc đầu giờ để đến khi vào được Nhà nguyện Sistine thì sẽ có đủ ánh sáng ban ngày chiều vào để có thể thưởng thức trọn vẹn 2 bức hoạ này. 10 năm trước em đã mua vé ăn sáng và đến đây tham quan khi VBT vẫn còn chưa mở cửa. Lúc đó xem thật đẹp và thật vắng vẻ.

Nhà nguyện Sistine cũng chính là nơi diễn ra mật nghị Hồng Y (Conclave). Hình từ Reuters.


Mật nghị Hồng Y là cuộc bầu kín của Hồng Y đoàn (College of Cardinals) để các vị bầu ra vị Giáo Hoàng mới. Những lần xảy ra mật nghị Hồng Y gần đây nhất là vào các năm 2005 (GH Benedict XVI), 2013 (GH Francis) và 2025. Vào ngày 7-8 tháng 5, 2025, các vị Hồng Y đã bầu Hồng Y Robert Francis Prevost làm Giáo hoàng Leo XIV kế nhiệm GH Phanxicô.

Vô nhà nguyện thì ôi thôi quá đông. Vừa đông vừa tối, rất khó có thể chiêm ngưỡng 2 bích họa tuyệt tác này. Các bác thử tưởng tượng cả mấy trăm người trong đây, chỉ cần mỗi người nói khẽ thì cũng đã ồn ào đến mức nào. Và khi em vào thì chỉ chừng 30 phút sau thì nhân viên an ninh bắt đầu đóng cửa VBT. Thế là mọi người đều phải rời nhà nguyện trong tiếc nuối.

Lúc này an ninh lùa khách tham quan như lùa cừu. Ai nán ở lại đều bị nhắc nhở ngay. Và thế là mọi người từ từ rời nhà nguyện, đi qua cả khu gift shop mà ra về. Em thì vội vã đi nhanh để đến gift shop trước cửa để có thể mua vài món làm quà. Vừa mua xong thì "đàn cừu" tiếp tục bị lùa đi ra khỏi nơi đây.


Điểm cuối cùng ai cũng phải đi qua, và hầu như ai cũng chụp ảnh, chính là cầu thang Bramante được xây lên năm 1932.
5OC00083 by Joseph luong, on Flickr

Còn đây là tấm em chụp 10 năm trước với máy Sony & kit lens. Lúc này chỉ có lác đác vài ba người ra về sau khi thưởng thức bữa ăn sáng đặc biệt trong VBT Vatican.
Bramante Staircase by Joseph luong, on Flickr

Ra khỏi nhà nguyện thì em ăn tối và về nghỉ ngơi. Một ngày bay dài và chỉ toàn là xếp hàng nên cũng đã thấm mệt. Em cố nghỉ sớm để lấy sức sáng sớm ra gặp Đức Giáo Hoàng Leo.

[Văn Khoa]

Xem ảnh và nghe vác JL kể chuyện làm em nhớ chuyến đi Rome vào năm 2011. Lúc đó cả gia đinh em, bốn người thuê một căn bên kia đường, đối diện với cổng vào của VBT Vatican. Ở đâu chứ chụp hình trong các VBT ở Rome là một cực hình và mất thời giờ vì quá đông du khách; muốn dùng ống kính wide để lấy toàn cảnh thì bị dính người, rất nhiều người.

Đi thăm các VBT với một chút kiến thức về TCG, sử La Mã, và các nhân vật trong huyền thoại Hy Lạp sẽ làm cho chuyến đi thú vị hơn để hiểu câu chuyện sau mỗi bức tranh, bức tượng mà qua đó tác giả đã cố gắng truyền đạt. Em đã vào thăm VBT Borghese và Capitoline. So với VBT Vatican, cả hai đều không thấm tháp gì, nhưng cả hai đều có những tác phẩm có giá trị khác. Lúc em đi thì Borghese cấm ngặt, không cho đem máy ảnh DSLR vào. VBT này có những nhóm tượng thần sầu của Bernini và tranh vô giá của Caravaggio. Có lẽ họ cấm chụp ảnh để bán sách về Bernini và Caravaggio. VBT Capitoline cho đem máy ảnh vào, nhưng họ cấm không cho chụp tượng hoàng đế Marcus Aurelius trên lưng ngựa. Nhưng em cũng lén chụp được một tấm.🫢

[joseph.luong]

Em không biết bây giờ VBT Borghese & Capitoline có còn cấm chụp ảnh được nữa không, vì giờ mọi người ai cũng chụp bằng smartphone. Đi chơi toàn thấy bà con thiên hạ ai cũng phone giơ lên chụp. Còn mấy cái DSLR hay Mirrorless thì chỉ là số rất ít.

Bác Văn Khoa nếu có các ảnh từ các VBT ở Rome thì bác cứ việc up vào post cho vui. Em post xong Chúa Nhật hôm nay thì cũng bận công việc phải đến ít nhất giữa tuần mới post tiếp được.

[Văn Khoa]

Em không biết bây giờ VBT Borghese & Capitoline có còn cấm chụp ảnh được nữa không, vì giờ mọi người ai cũng chụp bằng smartphone. Đi chơi toàn thấy bà con thiên hạ ai cũng phone giơ lên chụp. Còn mấy cái DSLR hay Mirrorless thì chỉ là số rất ít.

Bác Văn Khoa nếu có các ảnh từ các VBT ở Rome thì bác cứ việc up vào post cho vui. Em post xong Chúa Nhật hôm nay thì cũng bận công việc phải đến ít nhất giữa tuần mới post tiếp được.

Theo những gì em đọc trên Internet thì du khách cho biết Borghese và Capitoline vẫn giới hạn máy chụp ảnh như em viết. Qua 15 năm mà họ vẫn khư khư không thay đổi! Riêng về VBT Borghese, vì họ cấm chụp hình nên em phải mua một quyển sách nói về các tác phẩm của Bernini, về nhà chụp lại.

Trong kỳ đi TNK vừa rồi của em, 25 người thì 20 người dùng cell phones, chỉ có năm người dùng camera. Trong số năm người này, ba người dùng Nikon/Canon DSLR cũ kỹ, một người dùng P&S Panasonic cũ, và một người dùng mirrorless (Leica Q3, c'est moi). Em không biết các hãng làm camera có thấy điều này không? Em chụp cảnh Vatican và Rome bằng Nikon D200 crop cách đây 15 năm. Bây giờ xem lại thì thấy máy ảnh, ống kính tiến xa quá trên phương diện rõ nét và chất lượng. 15 năm nữa thì còn tiến đến đâu? Nhưng ai sẽ là người mua?

Em sẽ trông nhà khi bác vắng mặt vài hôm và sẽ treo vài tấm hình cũ để 'điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa.'

[Văn Khoa]

Pinecone Courtyard cách đáy 15 năm, chẳng có hàng quán gì ráo! Hình như lúc đó VBT Vatican cũng không có cafeteria.

Vatican Museum, Pinecone Courtyard by Dat's Photos, on Flickr

Em không biết ý nghĩa của quả cầu bằng đồng này là gì. Rất giống trong Sci Fi.

Vatican Museums 1 by Dat's Photos, on Flickr

[Văn Khoa]

Các vệ binh người Thụy Sĩ giữ an ninh cho Vatican. Họ được đào luyện như một lực lượng quân sự. Mỗi lần đổi phiên gác là một lính đưa người kia đến để đổi.

Swiss Guards A by Dat's Photos, on Flickr

Swiss Guards B by Dat's Photos, on Flickr

Swiss Guards C by Dat's Photos, on Flickr

Swiss Guards E by Dat's Photos, on Flickr

Swiss Guards F by Dat's Photos, on Flickr

Swiss Guards G by Dat's Photos, on Flickr

[Văn Khoa]

Cách đây 10 năm, em có chụp vài tấm trong một nhà thờ lúc họ đang có một cuộc triển lãm lưu động về đội quân này.

Kiếm của họ vào TK thứ 19.

L1000838 by Dat's Photos, on Flickr

Nón sắt và kiếm của người chỉ huy vào TK thứ 16.

L1000849 by Dat's Photos, on Flickr

L1000839 by Dat's Photos, on Flickr

L1000844 by Dat's Photos, on Flickr

[joseph.luong]

Cám ơn bác Văn Khoa đã “điền vào chỗ trống” giúp em. Em không có ảnh chụp gần trái cầu và cũng không có chụp ảnh và ảnh triển lãm các vật dụng của Swiss Guard như bác. Nhờ các ảnh bác làm topic thêm thú vị.

Theo em tìm hiểu thì tác phẩm này mang tên Sfera con Sfers - quả cầu trong quả cầu. Bên trong quả cầu là một quả cầu nhỏ với những bánh răng phức tạp. Tác phẩm này được rạo ra bởi nghệ sĩ Arnaldo Pomodoro người Ý và ông đã có nhiều phiên bản ở khắp nơi trên thế giới như trụ sở Liên Hiệp Quốc ở NY. Tác phẩm quả cầu trong quả cầu đặt ở Vatican là quả cầu lớn nhất trong các phiên bản.

Và nó mang nhiều ý nghĩa, thông điệp khác nhau. Em thấy tùy cảm nhận của mỗi người để thấy sự tương phản hoặc kết nối trong tác phẩm này. Nếu nhìn qua sự tương phản của 2 quả cầu thì sẽ thấy quả cầu bên ngoài tròn bóng còn bên trong thì lại phức tạp. Ví dụ sự phức tạp của thế giới, của con người hoặc tương quan giữa con người: vẻ ngoài trơn tru bóng bẩy, phẳng lặng nhưng bên thực chất bên trong chứa đựng sự hỗn loạn, các mối quan hệ phức tạp, vv.

Cũng có thể nghĩ đến sự mong manh của Trái Đất khi con người sử dụng máy móc dần dần phá huỷ Trái Đất.

Nhìn xa hơn thì lại thấy một sự tương phản nữa giữa chính tác phẩm hiện đại này với các tác phẩm Cổ đại, Phục hưng của VBT. Điều này tạo nên một điểm nhấn độc đáo giữa vườn.

Với Công giáo thì cũng có thể liên tưởng đến sự kết nối giữa 2 quả cầu. Thay vì tương phản thì có thể nhìn thấy sự bao phủ, chở che của quả cầu lớn. Điều này nhắc đến chúng ta, quả cầu nhỏ, luôn được Giáo hội bao bọc, che chở.

Và cũng có thể liên tưởng đến những rạn nứt, thử thách mà Giáo hội luôn gặp phải trong thời đại mới này.

Góc rộng bác chụp cũng chính là góc em ngồi ăn sáng 10 năm trước và nhìn về quả cầu. Nhưng vừa ăn xong thì em ba chân bốn cẳng đi thẳng đến Sistine Chapel nên chưa bao giờ đến gần để có thể xem được. Nghe nói tác phẩm tuy nặng hàng bao nhiêu tấn nhưng vẫn có thể xoay chuyển được.
Bác còn ảnh nữa thì xin mời bác post tiếp.

[Văn Khoa]

Cám ơn bác JL đã cho biết ý nghĩa của quả cầu trong khuôn viên Pinecone. Trông là thấy nặng rồi, nặng về ý nghĩa cũng như trọng lượng.

Em có hai tấm hình của mái vòm của VCTĐ Thánh Phê Rô. Thiên tài Michelangelo là người thiết kế mái vòm và cũng là kiến trúc sư cho cả dự án xây Vatican Bassilica. Michelangelo mất khi mái vòm được hoàn tất, trừ kiến trúc trên đỉnh mái. Kiến trúc này được Giacomo della Porta xây xong trong khoảng 1588-1590.

Rome 1 by Dat's Photos, on Flickr

St Peter's Dome by Dat's Photos, on Flickr