Vietnam - Kids Photo Project

Cuối năm thường là khoảng thời gian bận rộn với hầu hết mọi người, tôi cũng vậy. Sau chuyến đi vội vã về Việt Nam trở lại. One và Ku, những người bạn trong nhóm VNPhoto CH Séc thông báo cho tôi về một dự án ảnh. Tôi thoáng nghĩ “cuối năm bận rộn ảnh ọt gì bây giờ”. Tuy nhiên sau khi đọc một số email trao đổi của mọi người thì tôi mới biết đó là dự án ảnh dành cho thiếu niên Việt Nam.

http://www.vnphoto.net/data/p8/559_01_1646.jpg

Chúng tôi gặp nhau lần đầu tại Mama Papa văn phòng của Hanoi Club, không quá trật nhưng nó đơn giản như không thể giản đơn hơn. Tôi không quá bất ngờ vì nó là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận. Là nơi gặp gỡ của những người bạn, nhưng người ưa hoạt động cộng đồng thường đấu tranh cho và giúp người Việt Nam hòa nhập với xã hội Séc. Thời gian khá ngắn, chỉ vừa uống hết một cốc coffee nhưng cũng đủ để chúng tôi tìm thấy những quan điểm chung cho việc thực hiện dự án.

http://www.vnphoto.net/data/p10/559_02_1878.jpg

9h sáng tôi đến ngôi trường nơi mà các em nhỏ đang học tập. Một căn phòng bé nhưng khá ấm cúng, đó là căn phòng mà nhà trường dành cho chúng tôi làm workshop với các em. Tôi đến đúng giờ nhưng các bạn Hanoi Club đã chuẩn bị xong máy chiếu và các tài liệu cần thiết. Rồi các em đến… từng nhóm từng nhóm một… những cái nhìn lạ lẫm, ngơ ngác. Chúng tôi nói về lí do tại sao lại mời các em đến đây, về dự án ảnh, về những việc mà rất nhiều em nhỏ khác đã làm được. Tôi nhấn mạnh “đây được xem như một trò chơi không bắt buộc nhưng nếu đã tham gia thì anh yêu cầu sự nghiêm túc, thiếu niên của nhiều nước đã làm được các dự án tương tự, các bạn người Rumania làm được thì tại sao chúng ta không? Anh tin là các em cũng sẽ làm được”. 100% các em có mặt đồng í tham gia dự án. Chúng tôi cùng mỉm cười vì không thể có sự khởi đầu nào tốt đẹp hơn.

http://www.vnphoto.net/data/p14/559_05_5554.jpg

Chúng tôi nói với các em về cấu tạo chiếc máy ảnh. Một chút thôi, rất ít về cách chụp, ánh sáng và bố cục. Phần lớn thời gian chúng tôi nói chuyện về cuộc sống, về những câu chuyện mà các em có thể kể thông qua chiếc máy ảnh. Tôi nói với các em rằng “Nếu các em bị giới hạn không được nói, viết và chỉ có trong tay chiếc máy ảnh thì các em sẽ kể cho ông bà ở Việt Nam như thế nào về cuộc sống của mình? Về bạn bè, gia đình và công việc của bố mẹ?” Chúng tôi muốn các em biết chụp những tấm ảnh có thông tin.

http://www.vnphoto.net/data/p15/559_09_2608.jpg

Bàn giao film, máy cho các em xong và trên suốt dọc đường về tôi miên man suy nghĩ. Ngày nay, ở Praha một thành phố khá bình yên và giàu có này thì các em nhỏ được gia đình và xã hội chu cấp khá đầy đủ về mặt vật chất, thậm chí có những em nhỏ còn sử dụng điện thoạt rất đắt tiền. Nhưng theo tôi hẳn chỉ những thứ đó là chưa đủ. Tôi biết trong trường các em được học môn tiếng Anh nhưng lại không một em nào biết sử dụng với chúng tôi bằng thứ ngôn ngữ mà đáng ra ở thế hệ các em là rất phổ thông đó. Các em thật cần nhiều hơn những sự quan tâm từ cộng đồng, từ những người cùng màu da và đặc biệt là từ bố mẹ các em. Tôi suy nghĩ khá nhiều về bọn trẻ, những người sẽ đại diện cho cộng đồng người Việt Nam tại đây trong tương lai. Cũng khoảng thời gian đó Phạm Quỳnh Anh lần đầu về thăm quê, lời ca và giai điệu của bài Hello Vietnam như là tiếng nói, là những lời tâm sự của các em mà tôi nhìn thấy qua mỗi ánh mắt, mỗi nụ cười. Cảm xúc đấy, tình cảm đấy đã theo tôi trong suốt chiều dài của dự án.

http://www.vnphoto.net/data/p9/559_04_6519.jpg

Chúng tôi gặp lại tại TTTM Sapa nơi buôn bán lớn nhất của người Việt Nam tại Séc. Sau hai tuần, một khoảng thời gian đủ để warm up dự án và cho các em hiểu những khái niệm cơ bản về nhiếp ảnh, chúng tôi cùng nhau đi chụp. Mỗi nhóm gồm hai em nhỏ đi cùng một anh người Việt và một người nước ngoài, chụp theo các chủ đề khác nhau. Tất nhiên nhóm của tôi chụp về Streetlife và Vietnamese culture rồi ;). Đó thực sự là một buổi chiều đáng nhớ trong tràn ngập những tiếng cười. Tôi được bọn trẻ bá vai bá cổ, thân thiết và gần gũi ghê lắm. Được chúng dẫn đi đến những nơi, chụp những thứ mà bản thân một người yêu ảnh và khá lì đòn như tôi cũng không bao giờ nghĩ có thể đến đó và chụp được. Đứa trẻ nào cũng thật đáng yêu và nếu như bạn ở đấy hẳn bạn sẽ phải thán phục về cách tiếp cận của bọn chúng. Thật tuyệt vời!

http://www.vnphoto.net/data/p9/559_08_8629.jpg

Chúng tôi, những người lớn vẫn hay tụ tập ở đâu đấy trong những xó xỉnh của quán bar ở trung tâm để bàn về dự án nhưng bọn trẻ thì được nghỉ. Hồi hộp chờ đợi kết quả như những cuộn film đó do chính tay mình chụp ra. Hai tuần trôi qua và chúng tôi trở lại trường, lần này là một phòng rộng hơn vì cần diện tích để bày ảnh, rất nhiều ảnh! Nhưng nhiều hơn cả chính là sự bất ngờ của chúng tôi, có quá nhiều ảnh đẹp! Các em xem và tự ghi tên mình vào những tấm ảnh đã chụp. Chúng tôi hỏi “tại sao em chụp và em thấy gì qua những tấm ảnh đó?” Có khá nhiều những câu trả lời rất thú vị và qua đó chúng tôi nhận ra khả năng cũng như những vấn đề quan tâm của mỗi em. Chúng tôi động viên các em chụp theo hướng phù hợp với mình.

http://www.vnphoto.net/data/p12/559_06_3562.jpg

Simon một photographer thực thụ, người Taiwan đưa ra tấm ảnh này rồi hỏi: “mắt thường các em có nhìn thấy hình ảnh như thế này không?”.

http://www.vnphoto.net/data/p13/559_10_3615.jpg

Tất nhiên chúng đều trả lời là không. “Vậy đó, khi trong tay có chiếc máy ảnh thì các em có thêm một con mắt nữa!”.

Chúng tôi lọc ra vài tấm ảnh như thế này rồi hỏi.

http://www.vnphoto.net/data/p13/559_11_4456.jpg

Các em có muốn tương lai của mình khác thế không?

Và cuối cùng chúng tôi hỏi các em về sự khác nhau giữa việc chụp ảnh bằng điện thoại di động và những chiếc máy film cũ kĩ. Vài em tỏ ra khá rành về công nghệ khi nói ra các lợi ích của kĩ thuật số đem lại như: Chụp bằng điện thoại di động có thể xem được bằng máy tính, in hay gửi cho bạn bè. Tuy nhiên cũng có em trầm ngâm suy nghĩ rồi nói “ Em phải nghĩ mỗi khi chụp chứ không như điện thoại là cứ giơ lên rồi choạch choạch choạch…”. Chúng tôi bật cười vì rõ ràng một dự án như thế này không thể thực hiện bằng máy kĩ thuật số, cho dù đó là những chiếc máy tốt và đắt tiền đến bao nhiêu đi chăng nữa. Chúng sẽ chán ngay cái dự án này chỉ sau vài tiếng chứ đừng nói theo chúng tôi đến cả mấy tháng như này. Không có thử thách, không có khát khao thì rất khó có những thành công. Film vẫn còn nguyên những giá trị của nó.

http://www.vnphoto.net/data/p11/559_07_1537.jpg

Khi đang ngồi viết những dòng này thì tôi nhận được email thông báo về cuộc họp đầu năm. Chúng tôi sẽ bàn về việc làm darkroom ở trong trường để giới thiệu cho các em về quá trình hình thành lên một bức ảnh và bàn tới việc xin tài trợ để tổ chức triển lãm ảnh khi dự án kết thúc.

http://www.vnphoto.net/data/p15/559_03_2234.jpg

Là một dự án phi lợi nhuận nên hẳn chúng tôi, những người thực hiện đều có nhiều điểm chung nhưng suy nghĩ và mức độ có thể sẽ khác nhau. Với riêng cá nhân tôi, đây là một dự án, một trong những việc mà tôi trân trọng hơn bất cứ tấm ảnh đẹp nào của mình. Cuối cùng, tôi hi vọng một ngày nào đó các em sẽ trưởng thành, một trong số các em sẽ tham gia vào VNPhoto hay các tổ chức về nhiếp ảnh tương tự, tôi hi vọng sau dự án các em sớm tìm thấy cái giá trị đích thực của nhiếp ảnh hay lớn hơn đó là giá trị của cuộc sống “Happiness only real when shared”.

Prague - January 08, 2009

Trauvang @ VNPhoto.

PS. Toàn bộ những ảnh trên đều do các em chụp. Để xem những hình ảnh liên quan về dự án mời các bạn xem tại đây

Một hoạt động rất hay và ý nghĩa. Ở Nhật cũng có 1 nhiếp ảnh gia từng làm giống bác. Ngày đầu tiên đến trường, sau 1 buổi nói chuyện, ông ta phát cho các em học sinh những mẩu giấy đã được đục thủng 1 hình chữ nhật và bảo các em nhìn qua khung chữ nhật. Bọn trẻ thật thích thú với những hình ảnh nhìn qua khung chữ nhật đó. Ngày tiếp theo ông hướng dẫn bọn trẻ cơ bản về nhiếp ảnh như tốc độ, khẩu độ, tiêu cự... và cách sử dụng máy, sau đó phát cho mỗi em 1 máy canon 350D và 1 ống 50/1.8 và bọn trẻ lên đường sáng tác.
Sau khi thu hoạch file, ông in tất cả hình của bọn trẻ ra và có 1 buổi nói chuyện với từng em; cảm thấy thế nào về tấm ảnh, hoàn cảnh chụp, cảm giác lúc đó, .....Những tấm ảnh thu được rất đẹp, rất hồn nhiên, làm ông rất bất ngờ, những góc nhìn mà ông ta chưa bao giờ nghĩ đến.
1 hoạt động rất hay và hướng bọn trẻ đến cái đẹp. Những bức ảnh có được cũng phần nào giúp mọi người, ngay cả chúng ta refresh lại bản thân khỏi khuôn khổ của thiết bị, của lề lối.

Hay lắm trau, rất có ý nghĩa.

Trâu ôi, web của trau bị offset kìa, mình để comment lại xong cái tên Minh Tam gì đó đè lên icon mình kìa ...

Dự án ảnh rất có ý nghĩa bác Trâu ạ, XL xin phép giới thiệu lên trang chủ của vnphoto.net để mọi người cùng chia sẻ.

XL

Bác XL có ý tưởng rất hay đấy.Bác Trauvang đâu rồi nhở??!!

Một ý tưởng quá hay , một dự án bất ngờ, có lẽ tôi sẽ phải tham khảo thêm với bạn, nơi tôi sống không đông người Việt ở như Praha nhưng cũng đủ để thành lập một nhóm . Rất cảm ơn Trauvang đã chia sẻ ý tưởng trên Diễn đàn này.

Vâng, cám ơn các bác đã quan tâm.

@onglaoxaque: Bọn em rất vui khi bác có í định thực hiện một dự án tương tự tại địa bàn. Cần trao đổi gì bác cứ post vào đây ạ, chúng em sẽ cố gắng hết sức. Thật ra để làm việc này không quá khó, quan trọng nhất là tạo được không khí để bọn trẻ cuốn vào với dự án.

Nếu bác làm em có thể gửi máy cho bên bác mượn, film thì dùng kino film mua về tự cắt cho rẻ, cái này bọn em cũng có thể giúp được ạ.

Trauvang.

Chào Trauvang. Rất vui khi đã nhận được hồi âm của bạn, hôm qua khi mình có ướm thử bọn trẻ, tầm tuổi từ 12 đến 15, chúng tỏ ra đầy hào hứng với dự án này, trắc bên mình phim và in ấn không mắc lắm, thời đại công nghệ số nên khoản analog cũng dễ thở hơn, Mình đang vận động bạn bè đóng góp thu gom các máy ảnh chụp phim cũ của người quen nhưng phần nhiều đã thanh lý về VN từ lâu , những máy phim Compack thì quả thật khó kiếm được lại Pin tương thích. Cái này trắc phải đảo qua mấy vòng chợ giời thu thập. Cái chính là lũ trẻ đã lờ mờ hiểu ra được cái tác dụng của cuộc chơi. Có gì mình sẽ tham khảo ý kiến của bạn sau. Một lần nữa cảm ơn bạn
onglaoxaque

hay quá. cảm ơn bác Trâuvàng. cảm ơn Ônglãoxaquê. 2 cái nick chân chất nhưng tầm nhìn xa và rộng quá. chúc các bác vui năm mới và thành công với những dự án có ích cho cộng đồng.

Tình hình hôm qua trên VTV 4 em đã tình cờ nhìn thấy 1 bài phóng sự về web www.sondoan.com.
Tuy không có tiếng, vì em ngồi ở quán nhưng cũng rất hãnh diện với bác Trâu cực kỳ luôn á.
Gọi cho bác ý thì bác ý không biết luôn. :biggrin: thế mới hay chứ !!! hihi

Em hoàn không biết gì cho đến khi kulaty gọi điện, khá khó hiểu là tại sao VTV4 lại biết để đăng tin trong khi bài viết này chỉ đăng tải tại VNPhoto và báo Quê Hương. Dù sao cũng rất cảm ơn VTV4 và các báo đưa tin, hi vọng qua đó những người cầm máy sẽ tham khảo được thêm một cách để chia sẻ với cộng đồng nhiều hơn là những cú bấm máy thuần túy.

Mẩu tin ngắn về dự án các bác có thể xem tại đây.

Trauvang.

Trauvang ơi,

Khi chú đi xa về, có nghe cô và em chánh kể về dự án của Sơn trên VTV4. Một việc làm rất ý nghĩa. Xin chúc mừng và tán tụng.