Tác phẩm của Vivian Maier đã xuất hiện trong cuốn sách Vivian Maier: Street Photographer (powerHouse Books) vào tháng 11 vừa rồi.
Vào năm 2007, John Maloof, một người buôn bán chợ trời và là một nhà sử học nghiệp dư, trong khi tìm kiếm những hình ảnh lịch sử về nơi ông đang sống, đã tìm thấy vài bức hình về Chicago. Ông phải trả 400 đô la cho những bức hình và cả một thùng 30,000 âm bản phim. Nhưng ông đã nhận được một phần thưởng an ủi: ông phát hiện ra một nghệ sĩ vô danh, có thể xếp hạng trong danh sách những nhiếp ảnh gia đường phố hàng đầu của thế kỷ 20.
Dù hiểu biết rất ít về nhiếp ảnh, Maloof bị mê hoặc bởi những bức ảnh mà ông nhìn thấy. Vào tháng mười năm 2009, ông đăng đường link về blog ông đã lập ra vào nhóm Hardcore Street Photography trên Flickr, hỏi thăm các thành viên của nhóm xem ông phải làm gì với bộ sưu tập ảnh này. Trong vòng 24 giờ Maloof nhận được 200 hồi đáp, một con số gây sốc đối với một diễn đàn vô danh. Dường như những bức ảnh này thật sự tốt. Mọi người quan tâm đến việc mua những âm bản khi ông đăng lên eBay.
Maloof bắt đầu tìm hiểu về người chụp ảnh bí ẩn đó. Cuối cùng ông xác định chắc chắc là những bức ảnh này được chụp bởi Vivian Maier, một người phụ nữ làm nghề trông trẻ ở vùng ngoại ô Chicago. Vào những ngày và những tối không làm việc, Maier bí mật lang thang trên đường phố, chụp khoảng 100,000 bức ảnh, từ những năm đầu 1950 cho đến giữa những năm 1990, chủ yếu bằng máy Rolleiflex.
Câu chuyện về bà nhanh chóng tràn ngập trên thế giới blog. “Tôi ngạc nhiên vì làm thế nào mà nó được chú ý ngay lập tức như vậy,” Maloof nói. “Câu chuyện cứ lan truyền liên tục”.
Người ta nói rằng Maier, rất quyết liệt với sự riêng tư cá nhân, không muốn mọi người biết đến ngay cả với tên mình. Do đó rất nhiều chi tiết về cuộc đời bà vẫn chưa được rõ. Cho đến nay chúng ta biết được Maier sinh ra ở New York vào năm 1926, có mẹ là người Pháp và cha là người Áo. Sau khi sinh ra bà, bà và mẹ chuyển về Franco, Saint-Julien-en-Champsaur, một làng nhỏ nơi gia đình mẹ bà sinh sống. Có thể những hạt giống của niềm đam mê nhiếp ảnh của bà đã được gieo vào năm lên 4, khi bà và mẹ sống cùng với Jeanne J. Bertrand, một nhiếp ảnh gia sinh ra ở Pháp và lớn lên ở Mỹ. Maier hai lần vượt Đại Tây Dương (một lần với mẹ bà) trước khi định cư ở New York vào năm 1951 khi bà 25 tuổi. Băng audio và một vài người xác nhận rằng bà nói chuyện với một giọng Pháp nhẹ.
Vào khoảng năm 1948 hoặc 1949, Maier bắt đầu chụp ảnh người dân và những tòa nhà ở Saint-Julien-em-Champsaur bằng cách dùng một hộp máy ảnh Kodak Brownie. Năm 1952 bà trở thành như là một nhiếp ảnh gia, có lẽ New York mang đến cho bà cảm hứng mà một ngôi làng nhỏ không có được. Đến những năm 1950, phong cách riêng của Maier hình thành đầy đủ. Như Maloof đã chỉ ra, Maier là một nhiếp ảnh ra rất tinh tế và tự tin: “Một cuộn phim của bà không chỉ là bấm máy, bấm máy, bấm máy. Bà không hành động bốc đồng, bà cẩn thận với từng cú bấm máy. Hiếm khi bà chụp ba hay bốn bức ảnh trên cùng một nhân vật.” Dựa trên những bản ghi hình mà bà để lại, đỉnh cao sáng tạo của bà nằm giữa năm 1952, một năm sau khi bà bắt chụp ảnh ở Manhattan, và vào những năm 1970, khi bà chuyển sang dùng phim màu 35mm.
Bà làm việc cho Gensburgs, một gia đình giàu có ở Chicago, trong 17 năm, trở thành như là bà mẹ thứ hai đối với ba đứa trẻ của gia đình này, Jonh, Lane và Matthew (bây giờ họ đều tầm năm mươi tuổi). Ba anh em và mẹ của họ vẫn giữ liên lạc với Maier trong suốt cuộc đời bà, thậm chí còn giúp bà một căn hộ và nhà điều dưỡng trong những năm cuối cuộc đời bà. Khi bà qua đời (vào năm 2009, ở tuổi 83, ngay trước khi Maloof phát hiện ra danh tính của bà), anh em nhà Gensburgs rải tro của bà trong khu rừng North Shore, nơi bà đã dẫn họ đi hái dâu khi còn trẻ.
Không có bằng chứng nào cho thấy Maier đã học nhiếp ảnh một cách chính thức, dù từ bộ sưu tập sách của bà (đã được gia đình Gensburgs chuyển cho Maloof) cho thấy rõ ràng là bà hoàn toàn ý thức được công việc như những nhiếp ảnh gia khác.
Mặc dù hơi ít ỏi, thông tin chúng ta có được về quá khứ của bà dựng nên hình ảnh về một người phụ nữ phức tạp, bảo thủ và độc lập, những người thân thiết mô tả bà như là một người có “tinh thần tự do”. Bà quyết liệt bảo vệ sự riêng tư, bất chấp niềm đam mê rõ ràng với thế giới ống kính, bà không chia sẽ điều này với bất cứ ai (cho dù gia đình Gensburgs đã mua được một số bức ảnh các con trai họ do bà chụp). Thật vậy, di sản của bà gần như chết cùng bà. Thật may nhờ có Maloof câu chuyện của bà mới được biết đến.
Maloof ước tính ông có khoảng 90 phần trăm số ảnh của Maier. Một nhà sưu tập khác, Jeffrey Goldstein, sở hữu khoảng 15,000 âm bản phim của Maier. Có khoảng 100 âm bản phim được Maloof bán lên eBay trước khi ông hiểu được hoàn toàn những gì ông bán. Cuối cùng, nhà phê bình và nhiếp ảnh gia Allen Sekula khuyên ông ngừng bán những âm bản này.
Maloof đã không ngừng ủng hộ Maier và công việc của bà. Việc đấu tranh để có được sự nhìn nhận hàn lâm không phải là điều dễ dàng. “Tôi đã liên hệ với các tổ chức như là MQMA và Tate Modern”, ông nói. “Họ sẽ không xem xét các bức ảnh dưới cái nhìn nghệ sĩ nếu không in ra các âm bản phim.” Vấn đề hóc búa chủ yếu đó là nhìn nhận Maier bên cạnh những gã khổng lồ của thời đại như là Ruth Orkin, Berenice Abbott và Diane Arbus.
Không thể phủ nhận rằng sự hiểu biết của chúng ta về tác phẩm Maier là chưa toàn vẹn. Chúng ta không biết bà chỉnh sửa bức ảnh như thế nào, hoặc làm thế nào in ấn những bức ảnh. Dù vậy, sức mạnh của của những âm bản này thật khó phủ nhận. Colin Westerbeck, hiệu trưởng trường Đại học California, giám đốc bảo tàng nhiếp ảnh Riverside California và là một trong các nhiếp ảnh gia hàng đầu về nhiếp ảnh đường phố, đã mô tả các tác phẩm của Maier: “không mạnh mẽ như ảnh của Arbus,” nhưng dù sao “vẫn làm người người ta mê mẩn, ám ảnh một cách không cưỡng lại được.” David W. Dunlap đi xa hơn nữa trên blog LENS của New York Times, gọi Meier là “một trong những nhiếp ảnh gia đường phố sâu sắc nhất của nước Mỹ.” Về phía chúng ta, chúng ta nhìn thấy sự hóm hỉnh trong tác phẩm của Maier, đó là khi kết hợp tính nghệ thuật trong kỹ thuật và kỹ năng bố cục sẽ tạo nên góc nhìn rất thú vị.
Trong trường hợp nếu không được nhìn nhận hàn lâm, Maier đã có được sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng yêu nhiếp ảnh, trước tiên là trên mạng, và bây giờ là một loạt các cuộc triển lãm ở Chicago, cũng như ở Anh, Đức, Hà Lan và Đan Mạch. Hai cuộc triển lãm trong tháng 12, một tại Howard Greenberg Gallery ở New York, và một tại Merry Karnowsky Gallery ở Los Angeles. Tác phẩm của bà cũng sẽ xuất hiện trong cuốn sách Vivian Maier: Street Photographer (powerHouse Books) vào tháng 11.
Việc công nhận tính hàn lâm sẽ chính thống hóa tác phẩm của Maier, bác bỏ những lời chỉ trích từ những người xem bà chỉ là một người chụp ảnh nghiệp dư may mắn.
Howard Greenberg, một nhà buôn nhiếp ảnh hàng đầu, người quản lý các bản in của Cartier-Bresson và Stieglitz, thú nhận, “Niềm đam mê của tôi với câu chuyện của bà tăng lên, tôi bị các bức ảnh của bà thu hút. Đây là điều bất thường không thể giải thích. Những bức ảnh đường phố hút mắt ngay từ cái nhìn đầu tiên. Khi tìm hiểu sâu, bà tiết lộ những điều thú vị sâu sắc hơn. Rồi sau đó người ta cố gắng hình dung ra bà ấy là ai, điều gì thúc thẩy bà, tính cách của bà thế nào. Không phải là càng ngày càng bị thu hút mà thậm chí là bị ám ảnh bởi những suy nghĩ về nhiếp ảnh gia đặc biệt này. Như một sự truyền nhiễm.”
Những bản in cho cả hai cuộc triển lãm đang được xử lý bởi bậc thầy in ấn Steve Rifkin, người tạo ra các bản in cho di sản của Mapplethorpe Robert và James VanDerZee. “Không thể giả định rằng Vivian Maier muốn tạo ra những bản in như thế này”, Greenberg nói, “nhưng có thể nghĩ rằng bà ấy sẽ chấp nhận bởi vì chất lượng tuyệt vời của chúng.”
Tin tốt cho những người bị ảnh của Maier hấp dẫn đó là kho lưu trữ của bà vẫn chưa được khai thác hết. Maloof ước tính mới chỉ quét được một phần nhỏ trong hơn 100,000 âm bản mà ông có. Còn hơn 1000 cuộn phim vẫn chưa được xử lý, đang chờ được khám phá, chúng được chụp bởi một người phụ nữ không bao giờ nghĩ rằng thế giới sẽ quan tâm nó như thế nào qua ống kính của bà.
CÙng chiêm ngưỡng một số hình ảnh của Vivian Maier:
Tham khảo thêm tại : vivianmaier.com
|
|
|
In trang này
