Philip Jones Griffiths - một trong những phóng viên ảnh chiến tranh vĩ đại nhất của thế hệ mình, hầu như gắn bó cả đời mình với Việt Nam.
Ông là người đã có mặt ở Việt Nam cả trong chiến tranh ác liệt, những năm tháng hòa bình và cả trong cuộc chiến công lý mang lại quyền lợi cho các nạn nhân chất độc da cam. Qua ống kính của ông, những sự thật khủng khiếp về cuộc chiến tranh Việt Nam của Mỹ được phơi bày một cách chân thực nhất.
Philip Jones Griffiths là nhiếp ảnh gia đầu tiên đã đưa những hình ảnh của chiến tranh, hậu quả của chất độc da cam ở Việt Nam đến với thế giới. Những bức ảnh đã giúp cho thế giới hiểu về một tội ác mà người Mỹ đã cố gắng quên đi. Vietnam Inc (xuất bản năm 1971, tái bản năm 2001) là cuốn sách ảnh về chiến trường Đông Dương mà Griffiths ghi được từ năm 1966 đến 1971. Vietnam Inc đã tạo ra một cú sốc lớn đối với người Mỹ về cuộc chiến khủng khiếp nơi đây.
Tác phẩm của ông khiến nhà ngôn ngữ học, triết gia, chính trị gia Noam Chomsky nhận xét: “Nếu bất cứ ai trong Nhà trắng đã từng đọc cuốn sách này, chắc chắn rằng sẽ không diễn ra hai cuộc chiến tranh ở Iraq hay Afghanistan nữa”.
Ông còn cho xuất bản thêm 2 cuốn sách khác về Việt Nam. Agent Orange - Colleteral Damage in Vietnam nói về những tác động khủng khiếp của chất độc da cam đối với con người mà quân đội Mỹ đã sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. Một cuốn sách ảnh khác dày 178 trang với gần 100 bức ảnh, phần lớn là đặc tả các nạn nhân dị tật do chất độc da cam, hình ảnh những bà mẹ với những nỗi đau chết lặng... Vietnam at peace là biên niên sử về Việt Nam sau cuộc chiến.
Đó là một công trình nghiên cứu dài 25 năm, ghi lại những hậu quả lâu dài của cuộc chiến tại đất nước này, những khó khăn về vật chất và tinh thần mà dân tộc Việt Nam phải đối mặt, đặc biệt là hậu quả nặng nề do lệnh cấm vận của Mỹ.
Sự thật khủng khiếp về tội ác của chiến tranh
Trong cuốn về chất độc da cam, ông viết lời mở đầu: “Một số bức hình vượt quá sức chịu đựng của chúng ta, nhưng ngoảnh mặt đi và từ chối nhìn cũng sẽ là một tội lỗi”. Ông thành lập website http://agentorangevietnam.net để làm cầu nối đưa những trái tim nhân hậu về với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam.
Ống kính của Philip Jones Griffiths đã phản ánh một sự thật: 6% trẻ em trong các trường học ở Việt Nam mang dị tật bẩm sinh, 4% thai nhi bị chết do bào thai tan thành nước hay sảy thai, và một số nhiều khác bị sinh ra trong hình thù quái dị.
Tại những vùng bị nhiễm chất độc hóa học trong thời chiến, trẻ em ra đời với những bệnh như nứt đốt sống, ung thư gan, chậm phát triển cơ thể và trí tuệ. Nhiều bé em sinh ra không có mắt, không chân tay, thậm chí dính liền vào nhau, phải sống đời sống thực vật...
Đó là những bằng chứng sống cho tội ác của chiến tranh. Là những vết thương nhức nhối bao nhiêu năm vẫn không thể lành...
Ống kính của lương tri
Griffiths là con người của nhân loại yêu chuộng hòa bình. Ông có một lý tưởng nghề nghiệp quyết đeo đuổi tới cùng: hướng ống kính về phía nhân loại lớn, những con người nghèo khổ, nạn nhân của chiến tranh, hướng ống kính về phía nhân dân.
Ông chủ tịch hãng ảnh thông tấn Magnum nhận xét: “Griffiths làm giàu cho cuộc sống chúng ta bằng lòng dũng cảm, sự thấu hiểu, đam mê và từng trải.... Với nhiều người, ông đã đem đến cho báo chí một tâm hồn đạo đức”.
Chị Trương Thị Thuỳ và con là Trần Thị Kiều, 4 tuổi. Kiều sinh ra không có mắt và bị câm
Điều đặc biệt nhất giữa Griffiths và các phóng viên ảnh thời ấy là ông bị mắc bệnh giảm thị lực. Hai mươi năm lăn lộn nơi chiến trường đã phá hỏng đôi mắt của ông. Nhưng Philip Jones Griffiths đã có những khoảnh khắc của cuộc chiến chính bằng tâm hồn và trái tim mình.
Lê Thị Hoa và bàn tay ngón ngắn
Rất lâu trước khi máy ảnh kỹ thuật số và mạng Internet ra đời, Philip Jones Griffiths đã có những bức ảnh đẹp bằng nỗ lực của riêng mình. Ông kiểm tra độ tương phản bằng cách: mắt trái cho ông cái nhìn sắc bén, mắt phải mang lại nguồn ánh sáng dịu dàng.
Kim Thoa, 16 tuổi, bị chứng kiến dạng da. Mặt và cơ thể em có nhiều vết vảy cá màu đen
Không có ống kính zoom, ông buộc phải đặt bốn máy ảnh, hai cái Leica, hai cái Nikon ở bốn góc, để thu được những bức hình đạt hiệu quả nghệ thuật cao nhất.
Có một điều kỳ lạ, là ông nhận được những sự giúp đỡ tận tâm của lính Mỹ, những người có khao khát cháy bỏng là cuộc chiến tranh vô nghĩa sớm chấm dứt. Bởi chính họ cũng căm ghét những điều họ đang phải làm.
Griffiths mang vào những bức ảnh của mình tâm hồn nghệ thuật và trái tim đạo đức. Chất nhân văn bao trùm tác phẩm của ông.
Lê Thị Đạt phải sống bằng đời sống thực vật
“Trường hợp em bé làm tôi xúc động nhất là Lê Thị Đạt ở Quảng Trị. Đây là bức ảnh tôi chụp năm 1998, lúc em 13 tuổi. Người ta nói em bé này không biết gì cả vì não đã “chết” mất rồi. Nhưng riêng tôi thì có cảm giác em còn biết. Hôm ấy em nằm trên giường, tôi chụp rất nhiều ảnh và cứ ngồi nhìn em mãi, đến khi tôi bước đi thì em hướng tới để nắm lấy tay tôi...”, Griffiths nói.
Chất độc da cam làm cho lần đầu tiên trong lịch sử thế giới, người ta không chỉ bị chết hoặc tàn tật ngay trong chiến tranh, mà sau đó tiếp tục bị tàn phế do di truyền rất khủng khiếp. Philip Jones Griffiths đã thực hiện những hành trình thật gian nan để ghi lại những hình ảnh xúc động về nạn nhân dioxin ở nhiều vùng miền Việt Nam.
26 lần đến Việt Nam, đến bao nhiêu thôn làng và hàng chục nghìn lần bấm máy... . Philip Jones Griffiths nói rằng: “Tôi vẫn tiếp tục đi tìm hình ảnh về đề tài này, về nỗi đau trong ánh mắt... tôi cũng tiếp tục thu thập bằng chứng để giúp những nạn nhân chất độc da cam đang đâm đơn khởi kiện các công ty hóa chất Mỹ. Tôi muốn chính phủ Mỹ phải chịu trách nhiệm về những điều họ làm”.
Vậy mà Philip Jones Griffiths đã qua đời ngày 18/3/2008 vì căn bệnh ung thư.... Ông mất đi khi những con người Việt Nam ông yêu mến vẫn đang phải tiếp tục cuộc hành trình đòi lại công lý.
Tấm lòng với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam
Tiếp nhận bộ sưu tập Chất độc da cam ở Việt Nam của nhà báo Philip Jones Griffiths, bà Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng Chứng tích chiến tranh phát biểu: “Những bức ảnh tư liệu của ông Philip Jones đã giúp người Việt và quốc tế hiểu rõ hơn hậu quả của chất độc da cam do quân đội Mỹ gây ra. Cùng với nhiều nhà nhiếp ảnh trong nước và quốc tế, Philip Jones đã tích cực góp phần lên án tội ác chiến tranh xâm lược, chất độc da cam, đồng thời kêu gọi sự đồng cảm, ủng hộ của bạn bè quốc tế đối với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam”.
Bà Heather Holden (giữa, vợ của nhà nhiếp ảnh Philip Jones Griffiths) và hai con gái chụp ảnh với các nạn nhân chất độc da cam VN Nguyễn Thị Thùy Linh và Nguyễn Đức.
Thực hiện tâm nguyện của cha, cô con gái Katherine - đảm nhận Chủ tịch điều hành quỹ từ thiện Philip Jones Griffiths - cho biết: “Lúc sinh thời, cha vẫn thường nói với chúng tôi về Việt Nam và các nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam. Tôi biết ông dành cho các nạn nhân da cam Việt Nam một tình cảm đặc biệt. Ông muốn cho thế giới biết quân đội Mỹ đã sử dụng chất độc da cam gây độc hại cho người dân Việt Nam như thế nào. Họ đã đền bù cho các cựu binh của họ, còn những nạn nhân như ở Việt Nam thì chưa. Vì sao?”.
Bà Heather Holden, vợ của nhà nhiếp ảnh Philip Jones Griffiths, chia sẻ thêm: “Điều quan trọng là công việc của ông ấy sẽ được ngày càng nhiều người biết đến để sự thờ ơ sẽ không còn nữa. Đây là lý do chúng tôi hy vọng những cuộc triển lãm trưng bày các công trình của Philip và những thành tựu tiếp nối của Quỹ Từ thiện Philip Jones Griffiths sẽ góp phần giúp đạt được mục đích này”.
Tổng hợp từ Internet
|
|
|
In trang này
