ĐĂNG NHẬP | ĐĂNG KÝ
THỂ LOẠI
 
Du lịch Góc ảnh hay Giới thiệu nhiếp ảnh gia Giới thiệu sản phẩm mới
Phóng sự - Photojournalism Thời trang Trao đổi kỹ thuật Xử lý hậu kỳ
Đập hộp, review thiết bị
 
Trao đổi kỹ thuật
 
Bố cục ảnh - Coi vậy mà không phải vậy
Người gửi: admin - 27/04/2010 - Chuyên mục: Trao đổi kỹ thuật
Lần xem: 19205 | Đánh giá:
  • Bình chọn
  Bình chọn: 4.7 điểm / 7 đánh giá
In trang này
Như các cậu đã biết và chưa biết, bố cục trong nhiếp ảnh bắt nguồn từ hội họa. Tại sao lại bắt nguồn từ hội họa? Đơn giản vì hội họa ... xuất hiện trước. Bài viết dí dỏm của bác o v e r s e a s cho chúng ta hiểu hơn về bố cục ảnh.

Như các cậu đã biết và chưa biết, bố cục trong nhiếp ảnh bắt nguồn từ hội họa. Tại sao lại bắt nguồn từ hội họa? Đơn giản vì hội họa ... xuất hiện trước. Cũng giống như anh em con nhà nghèo quần áo còn tốt thì thằng anh chuyền xuống cho thằng em. Hội họa cũng thể hiện được bố cục, màu sắc, ánh sáng tại sao lại phải sinh ra cái chú em nhiếp ảnh? Tại vì nhiếp ảnh không chỉ có khả năng thể hiện hầu hết các yếu tố của hội họa mà còn thể hiện cùng lúc chỉ trong một cái nháy mắt. Có thể nói sức mạnh của nhiếp ảnh là ở yếu tố khoảnh khắc hay hơn nữa là tính lưu giữ, truyền tải thông tin, thời sự. Vậy bố cục nhiếp ảnh quan trọng như thế nào? Xin thưa là cực kì quan trọng, có thể nói là chỉ đứng sau yếu tố khoảnh khắc thôi. Ấy vậy mà trong mục nhiếp ảnh cơ bản chỉ toàn thấy bài vở về màu sắc, ánh sáng, hậu kì v.v và v.v ... Tại sao bố cục trong nhiếp ảnh lại bị ít người để ý đến vậy? Xin thưa là do thị hiếu. Như thế nào thì chắc ai cũng rõ nên chẳng cần đi sâu vào làm gì. Bố cục không phải là quy luật phải tuân theo mà chỉ là phương tiện để khiến cho tác phẩm dễ chấp nhận hơn. Đỉnh cao của kĩ thuật bố cục chính là "không bố cục". Do đó các cậu đừng nhớ đừng nhầm lẫn. Bức ảnh có bố cục tuân thủ quy tắc chỉ mang tính đúng chứ chưa hay.

Tại sao bố cục lại quan trọng đối với nhiếp ảnh?

Trước hết phải làm rõ, bố cục nhiếp ảnh là gì? Là cách nhìn. Vâng, cách ta nhìn chứ không phải quy tắc vàng thị giác, không phải luật 2 phần 3 , không phải hướng chuyển động v.v và v.v... đâu. Mấy thứ đó chỉ giúp ảnh dễ nhìn dễ được khen và gây được sự chú ý thôi, không giúp cách nhìn thay đổi được đâu. Tuy nhiên để cho đầy đủ cũng nên bàn qua để thấy tại sao người ta gọi nó là "luật". Luật do con người tạo ra để ... phá. Qua một thời gian dài, quy tắc bố cục cơ bản được hình thành do kết quả của quá trình "quen mắt". Nhìn cái gì nhiều sẽ thành quen mắt, cái gì quen mắt nhiều sẽ thành "quy luật thị giác", khác đi sẽ gây khó chịu cho mắt. Gây khó chịu thì tất nhiên là không tốt rồi. Tất cả chỉ là quan niệm. Để thay đổi quan niệm, cần phải có sự hình thành một quan niệm khác. Việc này tớ chịu, cũng như các cậu tớ vẫn lặn ngụp với quan niệm cũ.

Các "quy tắc" của quan niệm cũ và ứng dụng:

Có rất nhiều các tài liệu hướng dẫn kĩ thuật bố cục và ảnh minh họa nhưng không có gỉai pháp ứng dụng. Ứng dụng thành công nhất của bố cục là nhấn mạnh nội dung hết mức. Ý tưởng của một bức ảnh bị bố cục tệ phá hỏng phần lớn. Do đó trước khi bấm máy cần phải tìm bố cục bằng các triển khai nhiều góc máy, vận dụng trí tưởng tượng và kinh nghiệm của những lần thử khác nhau để khi bấm máy là lúc đánh dấu kết thúc quá trình "nhìn". Cái ảnh chỉ là kết quả của quá trình tìm tòi và phát triển khả năng nhìn, chụp thật nhiều ảnh ở nhiều góc máy khác nhau sẽ nâng cao kinh nghiệm và trí tưởng tượng.

Quan niệm "tỉ lệ vàng" và các tỉ lệ khác:

Tỉ lệ vàng là vì nếu làm đúng theo sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức tìm tòi mà vẫn được người xem công nhận là ảnh đẹp. Nếu việc được người khác công nhận ảnh đẹp là điều quý hiếm thì đây là tỉ lệ Vàng. Như các cậu đã biết và chưa biết, nếu chia khung hình hay khung ngắm làm 3 theo chiều dọc và chiều ngang thì có một hình đồng dạnh ở giữa. Bốn góc của hình này nếu đặt đối tượng vào thì đó được xem là yếu tố chính của bức ảnh. Chưa hẵn, chính hay không còn tùy thuộc vào các thành phần còn lại có gây phân tán sức tập trung của người xem đến chủ thể không. Điều này lại phụ thuộc vào tỉ lệ giữa yếu tố chính và các yếu tố phụ. Ví dụ:


 


Hình trên gồm hai yếu tố, chắc các cậu thấy ngay đâu là yếu tố chính và đâu là phụ. Vậy tại sao lại dễ nhận ra vậy? Đó là hiệu quả của tỉ lệ xa gần kết hợp với tỉ lệ Vàng. Tỉ lệ xa gần này được tạo nên bởi tận dụng trường ảnh của ống kính. Làm sao để tận dụng thì có quá nhiều bài vở rồi chắc không nên nói nhiều nữa.

 



Hình trên là kết hợp giữa tỉ lệ xa gần và lớn nhỏ.



Hình này còn nhiều tỉ lệ hơn, có xa gần, lớn nhỏ và hướng.



Một tỉ lệ nữa cũng không kém phần phổ biến là 2/3. Nếu chia ảnh làm 3 phần thì đối tượng được đặt ở giữa hai phần sẽ nắm vai trò chủ thể. Kiểu tỉ lệ này thường được dùng như một giải pháp an toàn hơn là thể hiện ý tưởng. Ví dụ:

 






Vì tính đặc thù về thể hiện khoảng trống trái phải nhiều nên tỉ lệ này được dùng nhiều ở ảnh chân dung hay đời thường để nhấn mạnh hướng của nhân vật cả về chuyển động lẫn nội tâm.

 




Cuối cùng nhưng chưa kết thúc là bố cục cân đối. Đây là dạng bố cục dễ gây nhàm chán nhất chính vì tính cân đối của nó. Con người ưa thay đổi, mắt người cũng ưa sự mất cân đối nên mới sinh ra 2/3 hay tỉ lệ vàng để kích thích thị giác. Đây cũng chính là dạng bố cục kìm hãm sự vận dụng của các dạng tỉ lệ đồng thời giới hạn trí tưởng tượng của cả người chụp lẫn người xem.

 






Tất cả tỉ lệ đều góp phần xây dựng bố cục và bố cục quyết định tính rõ ràng của việc thể hiện ý tưởng. Tỉ lệ không nắm chắc dẫn đến bố cục hỏng và tất nhiên ý tưởng cũng không thể hiện được đến với người xem. Khi bố cục an toàn được vận dụng hết, đó là lúc nghĩ đến tạo tình thế bất an bằng cách phá cách bố cục cũ. Đây mới thực sự là điểm bắt đầu của cuộc chơi. Đã phá được rồi thì sẽ còn phá tiếp đến khi nhận ra sáng tạo là vô hạn.

Xin nhắc lại, tất cả chỉ là quan niệm, không có quy luật cho bố cục ảnh. Không có đúng hay sai trong bố cục khung hình. Chỉ có tìm tòi, thuộc để rồi quên thôi.

Phần sau có thể sẽ bàn về các cách phá bố cục và ảnh ứng dụng.

Bố cục như mình nói ở trên là đánh dấu cái nhìn của người chụp ảnh lúc bấm máy, cái tôi và tính cách người chụp hiện diện luôn ở cách chọn khung hình. Ví dụ thế này nhé, các cậu cho mấy em nhỏ mỗi đứa một cái máy chụp một lần rồi bảo ra phố thích chụp gì thì chụp, đảm bảo mỗi đứa có cái nhìn riêng vì nó hiện luôn trên ảnh. Cần nêu rõ luôn là chụp ảnh là cho riêng mình, lưu lại hình ảnh cuộc sống cho mình cùng lúc nâng cao quan niệm sống qua cái nhìn. Lại ví dụ, các cậu lúc mới bắt đầu thấy thích chụp ảnh đời thường sẽ chọn các cụ già, em bé bán vé số, người tàn tật làm đối tượng săn lùng vì muốn thể hiện nỗi thương cảm đến với người xem, vì sợ không ai đồng cảm. Dần dần khi quan niệm sống được nâng cao là lúc đứng xa hơn để tìm kiếm sự tương phản giữa từng cá nhân con người với xã hội xung quanh. Từng bức ảnh khi ra đời sẽ có ít người đồng cảm hơn vì đặt vào đó nhiều tâm sự và sự tìm tòi thay đổi hơn v.v và v.v...



Đây là bức ảnh nổi tiếng của James Nachtwey - nhiếp ảnh gia chiến trường, theo các cậu thì nó nằm ở dạng bố cục gì? Chẳng thuộc về bất cứ một quy luật nào trước đây cả. Còn sức mạnh nội dung thì sao? Tùy cảm nhận của các cậu. Tớ thì thấy khó có thể mạnh hơn.

Ứng dụng của tớ

 


Bài viết của o v e r s e a s @ vnphoto.net

Tháng 4 năm 2010

Bình luận
Gửi lời bình luận
Bạn chưa đăng nhập.
Chỉ có thành viên VNphoto mới có quyền Gửi bình luận.
Nếu bạn đã đăng ký, xin hãy đăng nhập ở đây hoặc đăng ký.
Các bài khác
Thảo luận về 5D mark IV
Chia sẻ kỹ thuật chụp ảnh Phong cảnh cơ bản
Có phải chiếc Full Frame Mirrorless của Sony sử dụng cho chuyên nghiệp là sai lầm?
Nhiếp ảnh – Vẻ đẹp của nghệ thuật
5 setup đèn studio căn bản với các x-men marvel
Thẻ nhớ định dạng XQD
Tư vấn mua đồ, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm Nhiếp ảnh
Mỗi ngày một video chụp ảnh sản phẩm
Pin và những bí ẩn về eneloop
Chọn lựa chân máy du xuân cùng gia đình !
Xem thêm
 
Tác phẩm của Tuần
 
Chùa Rô - Tịnh Biên - Châu Đốc
jump
Xem tất cả các tác phẩm của tuần
 
Giới thiệu sản phẩm mới
 
Canon EOS 5D Mark IV chính thức ra mắt và công bố giá tại Việt Nam
Ổ cứng gắn ngoài 2.5" Transcend StoreJet 100 for Mac
Intel giới thiệu bộ vi xử lý Intel® Core™ thế hệ 7
Giới thiệu siêu phẩm máy ảnh Fujifilm X-T2 tại Sài-Gòn
CamFi - thiết bị giúp xem trực tiếp những shot ảnh vừa chụp trên màn hình lớn
Vivo smartphone chính thức mời Trấn Thành làm đại sứ sản phẩm tại Việt Nam
Xem tất các bài viết khác
 
Giới thiệu nhiếp ảnh gia
 
James Nachtwey - nhiếp ảnh gia có trái tim vàng
Bậc thầy nhiếp ảnh phố màu sắc - Alex Webb
Evgenia Arbugaeva đoạt giải Leica Oskar Barnack 2013 với dự án ảnh “Tiksi”
Đen trắng bình dị
William Klein: 10 bí quyết nhiếp ảnh đường phố để...phần 2
William Klein: 10 bí quyết nhiếp ảnh đường phố để "..theo đuổi những bản năng của chính mình”
Xem tất các bài viết khác
 
Du lịch
 
[India] Hampi cố đô bị lãng quên
Đạp chụp khám phá Vườn Quốc Gia Bidoup - Núi Bà
Đạp và chụp ảnh du lịch đảo Phú Quý - Bình Thuận.
Vẻ đẹp Việt Nam tại triển lãm Vietnam Heritage Photo 2013
Lễ Hội Rước Đèn Trung Thu (Lớn nhất và lâu đời nhất Việt Nam)
GALAPAGOS...closer than ever
Xem tất các bài viết khác
 
Thời trang
 
Đêm hội chân dài 7 - 20/05/2013
“Xứ sở thần tiên” của Kirsty Mitchell
 
Phóng sự - Photojournalism
 
Audio Visual Show 2014
Vietnam Motorbike Festival 2014
Thương Xá Tax - Những ngày đô hội cuối cùng
VNPhoto đồng hành cùng Digital Photo & Imaging 2014.
Nescafe - Một chuyến thăm quan
Truyện ảnh "Đường sắt"
Xem tất các bài viết khác
 
Tin từ BQT
 
Mời các bạn tham gia cuộc thi ảnh “XÓA NGHÈO – ĐẢM BẢO LỢI ÍCH CHO MỌI NGƯỜI”
Đấu giá lens Nikon-PC 35mm/F2.8 AIS ( chụp kiến trúc ) like new
Cuộc thi vui vẻ tạo ảnh 2 trong 1
Mời dự trải nghiệm Samsung Galaxy Note7 tại TP. HCM ngày 14/08
Mời anh em nhận vé xem phim miễn phí rạp Starium Laser & giao lưu với đoàn làm phim
Triển lãm ảnh “Sắc màu cuộc sống” cùng mang lại ánh sáng cho người đục thủy tinh thể
Xem tất các bài viết khác
 
Hoạt động offline
 
Sony Show 2016
Mời anh em tham dự buổi ra mắt Canon EOS 5D Mark IV ngày 2/10 tại GEM Center
Khai mạc AV Show lần thứ 10
Mời anh em đăng ký trải nghiệm Fujifilm XT-2 đầu tiên tại studio Khánh Long
Audio Visual Show 2016 diễn ra tại TP. HCM, mời anh em đăng ký nhận vé mời
Ảnh chụp múa đương đại NÓN tại Sài Gòn 25-7-2016
Xem tất các bài viết khác
 
Mentor Series
 
VNPhoto Mentor Series: Hafoto - The Business Side of Photography
VNPhoto Mentor Series: Hafoto Workshop tại triển lãm VIPI Expo, SECC quận 7
Fujifilm XF 50-140mm f/2.8 R OIS LM WR và vài cảm nhận
[VNPhoto Mentor Series] Hướng dẫn chụp và chỉnh sửa ảnh đẹp với smartphone camera
VNPhoto Mentor Series: Hafoto Studio Look on Location Workshop
[VNPhoto Mentor Series] Hướng dẫn chụp ảnh và hậu kỳ bằng smartphone camera
Xem tất các bài viết khác
 
Tin mới
 
Giới thiệu lớp học nhiếp ảnh nâng cao Nikon School
Canon Photomarathon 2016 lần đầu tiên tổ chức tại Hà nội, Tp. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng
Olympus ra mắt E-M1 II và 3 ống kính mới
Sony giới thiệu máy ảnh α99 II, máy ảnh Full-Frame A-mount
Western Digital ra mắt thẻ nhớ SD đầu tiên trên thế giới chạm mốc 1 TB
Sigma ra mắt 2 lens Art và 1 lens Sport mới
Xem tất các bài viết khác
 
Xử lý hậu kỳ
 
[TUT] Hướng dẫn blend màu trong veo bằng photoshop
Diagram Lighting cho ảnh sản phẩm và món ăn
Histogram toàn tập - Chỉnh màu đúng trong 2 nốt nhạc
Blend màu trong 30 giây với Gadient Map
Digital Art- Altered Reality
[MADI][Lightroom Preset] VSCO Pack III - 2013- Đỉnh cao của giả lập màu Film
Xem tất các bài viết khác
 
Đập hộp, review thiết bị
 
[Video] Trải nghiệm quay phim với steadicam S40 + mirrorless Sony NEX 5N
Test nhanh ổ cứng Seagate 8TB NAS
Manfrotto Street Backpack, một chút bụi bặm của đường phố nhưng không kém lịch lãm
Mở hộp P9, chiếc điện thoại cao cấp nhất của Huawei
[Trải nghiệm] Voigtlander Heliar – Hyper Wide 10/5.6 Sony E-mount - Siêu Góc Rộng
Vivo V3max : Cấu hình chuẩn mực trong mức giá tầm trung
Xem tất các bài viết khác
 
Góc ảnh hay
 
Ảnh chụp sản phẩm - Beobungbu
MANIP ART-by Beobungbu
Châu Âu qua một chuyến đi
-Góc ảnh trắng đen (black white) và đơn sắc - Vẻ đẹp vượt thời gian-
Ảnh kiến trúc Nhà Thờ và các công trình Công Giáo
Galaxy Note 7 - vài ảnh chụp loanh quanh.
Xem tất các bài viết khác