ĐĂNG NHẬP | ĐĂNG KÝ
THỂ LOẠI
 
Du lịch Góc ảnh hay Giới thiệu nhiếp ảnh gia Giới thiệu sản phẩm mới
Phóng sự - Photojournalism Thời trang Trao đổi kỹ thuật Xử lý hậu kỳ
Đập hộp, review thiết bị
 
Trao đổi kỹ thuật
 
Bố cục ảnh - Coi vậy mà không phải vậy
Người gửi: admin - 27/04/2010 - Chuyên mục: Trao đổi kỹ thuật
Lần xem: 19109 | Đánh giá:
  • Bình chọn
  Bình chọn: 4.7 điểm / 6 đánh giá
In trang này
Như các cậu đã biết và chưa biết, bố cục trong nhiếp ảnh bắt nguồn từ hội họa. Tại sao lại bắt nguồn từ hội họa? Đơn giản vì hội họa ... xuất hiện trước. Bài viết dí dỏm của bác o v e r s e a s cho chúng ta hiểu hơn về bố cục ảnh.

Như các cậu đã biết và chưa biết, bố cục trong nhiếp ảnh bắt nguồn từ hội họa. Tại sao lại bắt nguồn từ hội họa? Đơn giản vì hội họa ... xuất hiện trước. Cũng giống như anh em con nhà nghèo quần áo còn tốt thì thằng anh chuyền xuống cho thằng em. Hội họa cũng thể hiện được bố cục, màu sắc, ánh sáng tại sao lại phải sinh ra cái chú em nhiếp ảnh? Tại vì nhiếp ảnh không chỉ có khả năng thể hiện hầu hết các yếu tố của hội họa mà còn thể hiện cùng lúc chỉ trong một cái nháy mắt. Có thể nói sức mạnh của nhiếp ảnh là ở yếu tố khoảnh khắc hay hơn nữa là tính lưu giữ, truyền tải thông tin, thời sự. Vậy bố cục nhiếp ảnh quan trọng như thế nào? Xin thưa là cực kì quan trọng, có thể nói là chỉ đứng sau yếu tố khoảnh khắc thôi. Ấy vậy mà trong mục nhiếp ảnh cơ bản chỉ toàn thấy bài vở về màu sắc, ánh sáng, hậu kì v.v và v.v ... Tại sao bố cục trong nhiếp ảnh lại bị ít người để ý đến vậy? Xin thưa là do thị hiếu. Như thế nào thì chắc ai cũng rõ nên chẳng cần đi sâu vào làm gì. Bố cục không phải là quy luật phải tuân theo mà chỉ là phương tiện để khiến cho tác phẩm dễ chấp nhận hơn. Đỉnh cao của kĩ thuật bố cục chính là "không bố cục". Do đó các cậu đừng nhớ đừng nhầm lẫn. Bức ảnh có bố cục tuân thủ quy tắc chỉ mang tính đúng chứ chưa hay.

Tại sao bố cục lại quan trọng đối với nhiếp ảnh?

Trước hết phải làm rõ, bố cục nhiếp ảnh là gì? Là cách nhìn. Vâng, cách ta nhìn chứ không phải quy tắc vàng thị giác, không phải luật 2 phần 3 , không phải hướng chuyển động v.v và v.v... đâu. Mấy thứ đó chỉ giúp ảnh dễ nhìn dễ được khen và gây được sự chú ý thôi, không giúp cách nhìn thay đổi được đâu. Tuy nhiên để cho đầy đủ cũng nên bàn qua để thấy tại sao người ta gọi nó là "luật". Luật do con người tạo ra để ... phá. Qua một thời gian dài, quy tắc bố cục cơ bản được hình thành do kết quả của quá trình "quen mắt". Nhìn cái gì nhiều sẽ thành quen mắt, cái gì quen mắt nhiều sẽ thành "quy luật thị giác", khác đi sẽ gây khó chịu cho mắt. Gây khó chịu thì tất nhiên là không tốt rồi. Tất cả chỉ là quan niệm. Để thay đổi quan niệm, cần phải có sự hình thành một quan niệm khác. Việc này tớ chịu, cũng như các cậu tớ vẫn lặn ngụp với quan niệm cũ.

Các "quy tắc" của quan niệm cũ và ứng dụng:

Có rất nhiều các tài liệu hướng dẫn kĩ thuật bố cục và ảnh minh họa nhưng không có gỉai pháp ứng dụng. Ứng dụng thành công nhất của bố cục là nhấn mạnh nội dung hết mức. Ý tưởng của một bức ảnh bị bố cục tệ phá hỏng phần lớn. Do đó trước khi bấm máy cần phải tìm bố cục bằng các triển khai nhiều góc máy, vận dụng trí tưởng tượng và kinh nghiệm của những lần thử khác nhau để khi bấm máy là lúc đánh dấu kết thúc quá trình "nhìn". Cái ảnh chỉ là kết quả của quá trình tìm tòi và phát triển khả năng nhìn, chụp thật nhiều ảnh ở nhiều góc máy khác nhau sẽ nâng cao kinh nghiệm và trí tưởng tượng.

Quan niệm "tỉ lệ vàng" và các tỉ lệ khác:

Tỉ lệ vàng là vì nếu làm đúng theo sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức tìm tòi mà vẫn được người xem công nhận là ảnh đẹp. Nếu việc được người khác công nhận ảnh đẹp là điều quý hiếm thì đây là tỉ lệ Vàng. Như các cậu đã biết và chưa biết, nếu chia khung hình hay khung ngắm làm 3 theo chiều dọc và chiều ngang thì có một hình đồng dạnh ở giữa. Bốn góc của hình này nếu đặt đối tượng vào thì đó được xem là yếu tố chính của bức ảnh. Chưa hẵn, chính hay không còn tùy thuộc vào các thành phần còn lại có gây phân tán sức tập trung của người xem đến chủ thể không. Điều này lại phụ thuộc vào tỉ lệ giữa yếu tố chính và các yếu tố phụ. Ví dụ:


 


Hình trên gồm hai yếu tố, chắc các cậu thấy ngay đâu là yếu tố chính và đâu là phụ. Vậy tại sao lại dễ nhận ra vậy? Đó là hiệu quả của tỉ lệ xa gần kết hợp với tỉ lệ Vàng. Tỉ lệ xa gần này được tạo nên bởi tận dụng trường ảnh của ống kính. Làm sao để tận dụng thì có quá nhiều bài vở rồi chắc không nên nói nhiều nữa.

 



Hình trên là kết hợp giữa tỉ lệ xa gần và lớn nhỏ.



Hình này còn nhiều tỉ lệ hơn, có xa gần, lớn nhỏ và hướng.



Một tỉ lệ nữa cũng không kém phần phổ biến là 2/3. Nếu chia ảnh làm 3 phần thì đối tượng được đặt ở giữa hai phần sẽ nắm vai trò chủ thể. Kiểu tỉ lệ này thường được dùng như một giải pháp an toàn hơn là thể hiện ý tưởng. Ví dụ:

 






Vì tính đặc thù về thể hiện khoảng trống trái phải nhiều nên tỉ lệ này được dùng nhiều ở ảnh chân dung hay đời thường để nhấn mạnh hướng của nhân vật cả về chuyển động lẫn nội tâm.

 




Cuối cùng nhưng chưa kết thúc là bố cục cân đối. Đây là dạng bố cục dễ gây nhàm chán nhất chính vì tính cân đối của nó. Con người ưa thay đổi, mắt người cũng ưa sự mất cân đối nên mới sinh ra 2/3 hay tỉ lệ vàng để kích thích thị giác. Đây cũng chính là dạng bố cục kìm hãm sự vận dụng của các dạng tỉ lệ đồng thời giới hạn trí tưởng tượng của cả người chụp lẫn người xem.

 






Tất cả tỉ lệ đều góp phần xây dựng bố cục và bố cục quyết định tính rõ ràng của việc thể hiện ý tưởng. Tỉ lệ không nắm chắc dẫn đến bố cục hỏng và tất nhiên ý tưởng cũng không thể hiện được đến với người xem. Khi bố cục an toàn được vận dụng hết, đó là lúc nghĩ đến tạo tình thế bất an bằng cách phá cách bố cục cũ. Đây mới thực sự là điểm bắt đầu của cuộc chơi. Đã phá được rồi thì sẽ còn phá tiếp đến khi nhận ra sáng tạo là vô hạn.

Xin nhắc lại, tất cả chỉ là quan niệm, không có quy luật cho bố cục ảnh. Không có đúng hay sai trong bố cục khung hình. Chỉ có tìm tòi, thuộc để rồi quên thôi.

Phần sau có thể sẽ bàn về các cách phá bố cục và ảnh ứng dụng.

Bố cục như mình nói ở trên là đánh dấu cái nhìn của người chụp ảnh lúc bấm máy, cái tôi và tính cách người chụp hiện diện luôn ở cách chọn khung hình. Ví dụ thế này nhé, các cậu cho mấy em nhỏ mỗi đứa một cái máy chụp một lần rồi bảo ra phố thích chụp gì thì chụp, đảm bảo mỗi đứa có cái nhìn riêng vì nó hiện luôn trên ảnh. Cần nêu rõ luôn là chụp ảnh là cho riêng mình, lưu lại hình ảnh cuộc sống cho mình cùng lúc nâng cao quan niệm sống qua cái nhìn. Lại ví dụ, các cậu lúc mới bắt đầu thấy thích chụp ảnh đời thường sẽ chọn các cụ già, em bé bán vé số, người tàn tật làm đối tượng săn lùng vì muốn thể hiện nỗi thương cảm đến với người xem, vì sợ không ai đồng cảm. Dần dần khi quan niệm sống được nâng cao là lúc đứng xa hơn để tìm kiếm sự tương phản giữa từng cá nhân con người với xã hội xung quanh. Từng bức ảnh khi ra đời sẽ có ít người đồng cảm hơn vì đặt vào đó nhiều tâm sự và sự tìm tòi thay đổi hơn v.v và v.v...



Đây là bức ảnh nổi tiếng của James Nachtwey - nhiếp ảnh gia chiến trường, theo các cậu thì nó nằm ở dạng bố cục gì? Chẳng thuộc về bất cứ một quy luật nào trước đây cả. Còn sức mạnh nội dung thì sao? Tùy cảm nhận của các cậu. Tớ thì thấy khó có thể mạnh hơn.

Ứng dụng của tớ

 


Bài viết của o v e r s e a s @ vnphoto.net

Tháng 4 năm 2010

Bình luận
Gửi lời bình luận
Bạn chưa đăng nhập.
Chỉ có thành viên VNphoto mới có quyền Gửi bình luận.
Nếu bạn đã đăng ký, xin hãy đăng nhập ở đây hoặc đăng ký.
Các bài khác
Chọn lựa chân máy du xuân cùng gia đình !
[Hùng Nguyễn] Chia sẻ các kiến thức studio với 2 đèn - chủ thể chụp là em bé
Lựa chọn ống kính cho máy Canon DSLR
Nikonians - các bạn xử lý file RAW bằng phần mềm nào?
Giới thiệu và so sánh một số hãng filter GND, ND phổ biến
Sưu tập máy ảnh
Chia sẻ thiết lập hệ thống giải trí gia đình chuyên nghiệp với Intel Compute Stick
Thử nghiệm vài tuỳ chỉnh Camera trên Samsung Galaxy S6
Kỹ thuật Timeslice - tuy không mới nhưng ít ai ơ VN thực hiện
Double Exposure trên điện thoại Android
Xem thêm
 
Tác phẩm của Tuần
 
Rafael Nadal
Nikonian2006
Xem tất cả các tác phẩm của tuần
 
Giới thiệu sản phẩm mới
 
Giải pháp tối ưu cho chụp phong cảnh với kính lọc vuông
Huawei ra mắt Mate 8 và GR5 tại thị trường Đông Nam Á
Fujifilm Vietnam ra mắt loạt sản phẩm mới, hàng đã bán trên kệ từ 22/1
Sony ra mắt máy chiếu 4K giải trí gia đình VPL-VW520ES
Thí nghiệm khử nấm mốc với thiết bị b+w uv-pro
Intel giới thiệu hai phiên bản Compute Stick mới tại CES 2016
Xem tất các bài viết khác
 
Giới thiệu nhiếp ảnh gia
 
James Nachtwey - nhiếp ảnh gia có trái tim vàng
Bậc thầy nhiếp ảnh phố màu sắc - Alex Webb
Evgenia Arbugaeva đoạt giải Leica Oskar Barnack 2013 với dự án ảnh “Tiksi”
Đen trắng bình dị
William Klein: 10 bí quyết nhiếp ảnh đường phố để...phần 2
William Klein: 10 bí quyết nhiếp ảnh đường phố để "..theo đuổi những bản năng của chính mình”
Xem tất các bài viết khác
 
Du lịch
 
Vẻ đẹp Việt Nam tại triển lãm Vietnam Heritage Photo 2013
Lễ Hội Rước Đèn Trung Thu (Lớn nhất và lâu đời nhất Việt Nam)
GALAPAGOS...closer than ever
Khluyen's du ký
Đảo Bình Ba - Cam Ranh
Du lịch qua ảnh cùng Leo - Phan Rang
Xem tất các bài viết khác
 
Thời trang
 
Đêm hội chân dài 7 - 20/05/2013
“Xứ sở thần tiên” của Kirsty Mitchell
 
Phóng sự - Photojournalism
 
Audio Visual Show 2014
Vietnam Motorbike Festival 2014
Thương Xá Tax - Những ngày đô hội cuối cùng
VNPhoto đồng hành cùng Digital Photo & Imaging 2014.
Nescafe - Một chuyến thăm quan
Truyện ảnh "Đường sắt"
Xem tất các bài viết khác
 
Tin từ BQT
 
Rủ anh em lập nhóm chạy bộ vui vẻ và giúp trẻ em nghèo ăn Tết
Chợ phiên Cuối năm VNPhoto tại cafe LightBox - 27/12/2015
[HELP-PORTRAIT] Đấu giá lens Sigma 28mm F1.8 EX DG for Sony A. Kết thúc 8/12
Mua postcard My Bhutan ủng hộ Help-Portrait
Mua ảnh My Bhutan ủng hộ chương trinh Help-Portrait
[HELP-PORTRAIT] Đấu giá từ thiện ống kính Sigma 50/1.4 DG HSM Art For Canon
Xem tất các bài viết khác
 
Hoạt động offline
 
Mời anh em tham dự offline Tìm hiểu Sony A6000 và kiến thức nhiếp ảnh cơ bản
Workshop đà lạt - đà nẵng " bí quyết chụp ảnh đẹp với đèn flash"
Trao giải cuộc thi ảnh My Viet Nam, trải nghiệm Ricoh GR trong nhiếp ảnh đường phố
Workshop hướng dẫn sử dụng hiệu quả đèn flash trong chụp ảnh dịch vụ
Chợ phiên cuối năm VNPhoto 2015
Offline Trải nghiệm tai nghe trên Smartphone và Các thiết bị di động
Xem tất các bài viết khác
 
Mentor Series
 
[VNPhoto Mentor Series] Hướng dẫn chụp và chỉnh sửa ảnh đẹp với smartphone camera
VNPhoto Mentor Series: Hafoto Studio Look on Location Workshop
[VNPhoto Mentor Series] Hướng dẫn chụp ảnh và hậu kỳ bằng smartphone camera
VNPhoto Mentor Series: Small Flash Lighting for Boudoir and Edgy Photography
VNPhoto Mentor Series: Hafoto Daylight Lighting Workshop
Mời các bạn tham gia workshop chụp ảnh thực tế sân khấu nghệ thuật
Xem tất các bài viết khác
 
Tin mới
 
Sony ra mắt 3 ống kính to, nặng và đắt dòng G Master ngàm FE
Đáp trả Nikon, Canon ra mắt EOS-1D X Mark II
Olympus làm sống lại phiên bản 1960 với máy ảnh số Pen-F, cảm biến m4/3 20MP
Công bố chương trình mua ống kính góc rộng nhận chuyến du lịch miễn phí
Leica giới thiệu máy ảnh chống nước X-U (Typ 113) đầu tiên của hãng
Trải Nghiệm Máy Ảnh Lumix tại Phú Quang
Xem tất các bài viết khác
 
Xử lý hậu kỳ
 
Blend màu trong 30 giây với Gadient Map
Digital Art- Altered Reality
[MADI][Lightroom Preset] VSCO Pack III - 2013- Đỉnh cao của giả lập màu Film
Trắng và đen và... vô tận
Infrared Photography: Ảnh với bước sóng khác nhau từ các camera đã thay thế IR filter
Spyder3Pro - Dụng cụ cân chỉnh màu màn hình chính xác
Xem tất các bài viết khác
 
Đập hộp, review thiết bị
 
Flash Pixel X800N Pro - Những trải nghiệm thực tế
Trải nghiệm với máy ảnh mới ra mắt Fujifilm X-Pro2
Preview Think Tank Retrospective 7
Review Samyang Fish-eye 12mm f/2.8 - King of fisheye
Trên tay và ảnh chụp thử Fujifilm X-E2s
MANFROTTO COMPACT ACTION : Tripod với thiết kế độc đáo cho cả Photo và Video
Xem tất các bài viết khác
 
Góc ảnh hay
 
Skyline Saigon niềm đam mê bất tận
Australian Open 2016
Hành trình 1 năm tại Nhật
Best Of 2015!
Ảnh phong cảnh Châu Âu
Chuyến Đi Bắc Mỹ : USA & Canada
Xem tất các bài viết khác