Bạn muốn nâng cấp máy mới? Bạn muốn tìm hiểu thông tin từ internet? Bạn muốn những người khác giúp bạn chọn mua thiết bị? Bạn thấy chiếc máy ảnh của mình không "pro" như các máy khác? Xin hãy dành vài phút đọc bài chia sẻ sau đây từ bác Nikonian2006 trước khi quyết định đầu tư nâng cấp máy mới.

Có nên nâng cấp máy mới?

1. Thông thường thì mình cũng ít viết bài đóng góp thông tin cho các bạn cho nên đa số bài viết mình ở tầm vĩ mô nghĩa là nó không chỉ trả lời thuần túy câu hỏi của bạn TungLe đã hỏi mà nó áp dụng cho tất cả các bạn trong cùng một hoàn cảnh bất chấp là bạn sử dụng hiệu máy gì. Nói cách khác, sau khi bạn đọc xong bài này, bạn không chỉ trả lời câu hỏi "mua Nikon D700 hay Nikon D3" mà nó áp dụng cho trường hợp bạn phân vân không biết có nên mua một máy dòng pro hay semi-pro cho bất cứ một hiệu máy ảnh nào. Nếu bạn muốn suy nghĩ cao hơn nữa, bài viết này đi đúng theo khái niệm "bạn biết điểm đến của bạn là gì ngay vào lúc bạn bắt đầu" (tiếng Anh của nguyên tắc nổi tiếng này gọi là "begin with the end in mind" do Stephen Covey sáng tác ra vào năm 1989).

2. Ở trong đây, các bạn thấy rất phổ biến gặp phải câu hỏi "không biết mua máy nào pro hay semi-pro nhờ tư vấn" và số tiền bỏ ra không phải là ít đối với một người Việt Nam kiếm tiền đồng Việt Nam.

3. Trong nhiếp ảnh, nếu mục đích của bạn đến với nhiếp ảnh vì muốn chụp ra một sản phẩm nghệ thuật đẹp (khác với bạn muốn sưu tầm máy ảnh), thì bạn phải nhớ những điểm sau:

3.1 Để có một sản phẩm đẹp bạn phải hội đủ ba điều kiện

(a) máy đủ tốt đến mức bạn cần chụp tấm ảnh đó. Đủ tốt không có nghĩa là máy phải đắt tiền nhất mà nó phụ thuôc vào yêu cầu dụng cụ bạn có đến mức bạn đủ chụp một sản phẩm đẹp.

(b) kỹ năng tốt; và

(c) kinh nghiệm tốt.

3.2 Nếu như bạn thiếu một (trong ba) yếu tố ở trên, và bạn đi mua một body thật đắt tiền, nó không giúp gì cho bạn. Ngược lại, nó là sự lãng phí tiền bạc của bạn. Nếu bạn giàu có, bạn là người sử dụng tiền của bạn không thông minh. Một người có khả năng tự mình kiếm nhiều tiền phải là người thông minh và biết chi tiêu đúng lúc.

3.3 Vì lẽ đó, bạn đừng bao giờ nghĩ rằng bạn phải mua một máy ảnh thật đắt tiền thì bạn mới có thể chụp ảnh đẹp.

4. Nếu như có một bạn muốn đi mua một máy ảnh dòng pro đắt tiền mà đi hỏi những câu hỏi rất cơ bản thì hầu như (mà có thể sai) là bạn chưa có kỹ năng tốt. Một người chụp giỏi họ sẽ không hỏi như vậy mà họ chỉ hỏi một yếu tố nhỏ trong câu hỏi đó vì hầu như những thông tin khác họ đều biết, hoặc tư tìm hiểu ra, mà không cần phải hỏi.

5. Nếu bạn không có kỹ năng tốt, hãy bắt đầu bằng máy vừa túi tiền sao cho nó ngang bằng với kỹ năng của bạn và bạn dành thời gian rèn luyện kỹ năng cho tốt thay vì bỏ tiền ra đi mua một cái máy lãng phí mà không dùng hết nó. Đó là một hướng đi sai lầm cần phải suy nghĩ lại trong các bạn. Để rèn luyện kỹ năng tốt phải mất hàng năm trong thời gian đó cái máy đắt tiền bạn mua bạn sẽ bị lỗ rất nhiều và bạn không sử dụng hết nó.

6. Trong đây các bạn hay hỏi bạn khác chỉ cho bạn mua máy nào. Bạn đừng nên hỏi như vậy vì trong đa số câu trả lời người trả lời cho bạn lấy kinh nghiệm riêng của họ ra để giúp chưa kể đến sự thiên vị về hiệu máy. Kinh nghiệm của họ chưa chắc gì đúng cho kinh nghiệm của bạn và bạn nghe một hồi bạn tá hỏa không biết chọn hiệu nào. Đó là điều rất phổ biến trong đây.

7. Để tránh điều đó, bạn nên hỏi các bạn khác so sánh cho bạn biết sự khác nhau giữa các đời máy ảnh hoặc tại sao người đó lại chọn hiệu máy ảnh đó so với hiệu khác. Nói cách khác, bạn tránh không để cho họ áp đặt kinh nghiệm của họ lên bạn. Sau đó bạn đọc và quyết định mua sau khi bạn đã bảo đảm rằng bạn biết bạn cần một máy ảnh để làm gì. Hiệu máy không quan trọng. Quan trọng là nó làm được cái gì. Đi Honda hay Yamaha không quan trọng, quan trọng là có đến nơi bạn muốn hay không.

8. Khi bạn gặp phải vấn đề không biết mua loại nào của một hiệu máy (pro hay semi-pro) bạn hãy tự hỏi mình những câu hỏi sau đây:

8.1 Tôi có khả năng đọc tiếng Anh hay không? Đa số thông tin trên mạng mà tốt đều bằng tiếng Anh. Không có nó, bạn sẽ rất khó khăn kiểm đủ thông tin bạn muốn. Những forum của người Việt chưa đủ đa dạng và kiến thức chi tiết cho bạn.

8.2 Tôi đã đọc hết, và hiểu rõ, những bài review trên mạng hay chưa? Những bài này chia ra hai loại. Một loại chuyên sâu về kỹ thuật và nó nói khá cao siêu và chi tiết về kỹ thuật. Một loại khác là người bình thường chia sẻ kinh nghiệm sử dụng. Loại một mang tính chuyên môn và loại hai mang tính bình dân nhưng chúng đều có tầm quan trọng ngang nhau.

8.3 Bạn có biết mình cần gì chưa? Bạn cần một máy ảnh phục vụ điều gì cho bạn? Nếu bạn không biết mình cần gì chi tiết và cụ thể và bạn đi hỏi người khác, những câu trả lời sẽ làm cho bạn lạc vào mê cung vì họ mua cái họ cần chứ không phải cái bạn cần. D3 chẳng hạn. Nó là máy dành cho dân pro đi kiếm tiền không phải cho amateur. Nó là máy cho ảnh action cho nhóm người mà bỏ đi một khoảnh khắc là mất job hoặc mất khách hàng. Nó được built như một chiếc xe tăng để cho dân chụp ảnh phóng sự chiến trường ở nơi mà họ quan tâm đến sống còn không phải cái máy còn đẹp hay xấu. Bạn có cần đến nó không? Bạn có cần đến phải hai ổ CF card (slot) để sao cho bạn không thể nào bị mất ảnh nếu một CF bị hư mà hậu quả là mất khoảnh khắc bị mất khách hàng. Đối với amateur là không quan trọng nhưng đối với pro nó rất quan trọng. Và đó là sự khác biệt về tiền giữa hai máy (2,900 so với 4,300 đồng). Bạn có cần weather-proof khi là amateur hay không? Pro nó cần vì nó không bảo quản máy như bạn. Nó cần ảnh tốt không cần máy đẹp và nó cần phải chụp trong điều kiện thời tiết khác nhau. Máy ảnh chỉ là công cụ cho nó kiếm tiền chứ không phải là một món đồ chơi nghệ thuật như chúng ta vì vậy pro nó cần máy tốt nhất bất chấp là bao nhiêu tiền miễn là làm được việc cho nó.

9. Nếu như có một bạn mà không trả lời được các câu hỏi ở điểm 8 mình nêu trên đây, hãy chọn mua máy semi-pro vì nó được tạo ra là dành cho bạn.

Chọn lọc nguồn thông tin từ internet

Trong bài viết dưới đây mình nêu lên một số kinh nghiệm cho các bạn khi đọc review trên Internet. Bài viết của mình không trực tiếp trả lời câu hỏi chọn lựa D300 hay D700 nhưng nó gián tiếp giúp cho bạn tự đi tìm câu trả lời và biết cách chọn lọc thông tin bạn thu thập.

1. Trong cuộc sống, Internet là một nguồn thông tin khổng lồ về kiến thức cho bạn. Tuy nhiên, bạn phải biết cách chọn lọc thông tin nó đưa vào cho bạn thì nó mới trở thành một công cụ đắc lực cho bạn. Mỗi người chúng ta có một kỹ năng kiếm tiền khác nhau, mình không có nói là mình hay hơn bạn, nhưng mình được đào tạo chính quy về kỹ năng tìm kiếm và chọn lọc thông tin và kỹ năng trả lời câu hỏi bằng văn viết. Mình xin lấy ví dụ như khi mình đọc thông tin trên Internet thì mình biết cách kiểm tra thông tin xem hiệu lực của nó thế nào và nó là tin gốc primary resources hay tin phụ secondary resources.

2. Trong bài trước mình có nói là khi đọc các bạn phải đọc cả hai loại reviews một loại chuyên sâu về kỹ thuật (Loại 1) một loại bình dân họ chỉ nói kinh nghiệm sử dụng (Loại 2). Về việc này thì mình gửi thêm kinh nghiệm:

2.1 Khi đọc một bài review Loại 1, bạn phải luôn nhớ trong đầu là họ là dân chuyên nghiệp trong lĩnh vực nhiếp ảnh nên khi họ review sản phẩm họ đặt tiêu chuẩn của họ là cao. Vì vậy, có khả năng xảy ra là họ chê nhiều một sản phẩm nào đó (theo tiêu chuẩn cao của họ). Là một người amateur, bạn cần phải tỉnh táo khi đọc để đừng đọc xong thì nghĩ rằng sản phẩm này là tệ. Tệ hay không phải xem tiêu chuẩn của bạn ở mức nào so với họ. Bởi vậy, bạn đọc nhưng phải dùng đầu óc suy nghĩ không phải thấy họ pro là nghe theo.

2.2 Vì lẽ đã nói ở trên, mình mới nói là review Loại 2 dù là người bình dân viết nhưng bạn phải xem nó quan trọng ngang hàng với Loại 1 vì ở những bài Loại 2 họ rất có thể cùng một tiêu chuẩn như bạn. Lý do thứ hai là đa số dân pro Loại 1 họ ít dùng sản phẩm không phải dòng pro (nhưng họ cũng review) cho nên, vào lúc đó, review Loại 2 rất là quan trọng để cho bạn thông tin đúng vào tiêu chuẩn bạn có.

2.3 Điểm tiếp theo là thành kiến. Mình thấy có nhiều bạn trong đây rất thành kiến với một số người reviewers một trong số đó là Ken Rockwell. Khi bạn cần thông tin, đừng mang thành kiến vào trong đó. Một con người dù tệ đến mức nào cũng có cái hay để học, nếu dở ta bỏ qua nếu hay ta phải lấy vào. Khi bạn thành kiến ngay từ đầu, bạn sẽ xóa bỏ những cái tốt của người khác. Nếu sau này có một bạn trong này mà làm thẩm phán thì bạn cần phải ý thức rõ ràng hơn nữa về sự thành kiến không phải một thằng nhìn giống ăn cướp thì nó phải là ăn cướp và phải bỏ tù nó. Về Ken, không phải ngẫu nhiên mà khi bạn Google thông tin về review thì bài của ông ta nằm ở kết quả trang một. Thứ hai, ông ta là một người rất có thể dùng nhiều máy và ống kính hơn bạn cho nên kinh nghiệm sẽ đáng cho bạn học. Ở nơi ông ta nói sai hãy bỏ qua diểm đó và đọc những gì bạn cần.

2.4 Khi bạn đọc review Loại 2, ở đây bạn sẽ thấy nhận xét chủ quan rất nhiều và đa số họ không có kỹ năng viết lách cho nên bạn phải tỉnh táo và chọn lọc thông tin loại trừ yếu tố chủ quan thiên vị của người viết. Nói cáh khác, bạn lấy thông tin của họ ghi ra chứ không lấy phát biểu cảm tính của họ. Ở Loại 2, bạn chỉ cần lấy ra kinh nghiệm sử dụng của họ. Nếu bạn muốn học hỏi kiến thức nhiếp ảnh từ nền tảng và có sơ sở, bạn phải học ở bài review Loại 1.

Bài viết của Nikonian2006 @ vnphoto.net tháng 1 năm 2009.

Các bạn có thể trao đổi với tác giả thêm tại đây.